A lejohet ta mbaj qenin pa zinxhir jashtë në Shqipëri?
Varet nga bashkia jote — nuk ka një ligj të vetëm e të fortë kombëtar për zinxhirin. Në Shqipëri, rregullat për mbajtjen e qenve në publik (zinxhir, hundore, regjistrim) vendosen kryesisht me rregullore bashkiake, ndërsa niveli kombëtar rregullon më shumë identifikimin dhe regjistrimin e kafshëve (Ligji nr. 10465/2011 “Për shërbimin veterinar”, përfshirë mikroçipimin). Kujdes me një mit që qarkullon shpesh: gjoba prej “5,000 euro” nuk është shqiptare — ajo vjen nga një projektligj i Maqedonisë së Veriut dhe s’ka lidhje me ligjin në fuqi këtu. Në praktikë, bashkitë kërkojnë që qeni të jetë nën kontroll në hapësira publike dhe menaxhojnë qentë endacakë me parimin kap–steriliz–liro; disa kanë gjoba të veta (p.sh. Gjirokastra ka vendosur 1,000–10,000 lekë edhe për leh të tepruar). Mbi të gjitha, nëse qeni yt dëmton dikë, ti përgjigjesh — civilisht dhe, sipas rastit, edhe penalisht.
📋 Rregullat
- Nuk ka një ligj të vetëm e të fortë kombëtar për zinxhirin; rregullat për mbajtjen e qenve në publik vendosen kryesisht me rregullore bashkiake.
- Niveli kombëtar rregullon identifikimin dhe regjistrimin e kafshëve, përfshirë mikroçipimin (Ligji nr. 10465/2011 “Për shërbimin veterinar”).
- Bashkitë kërkojnë që qeni të jetë nën kontroll në hapësira publike dhe caktojnë rregulla për zinxhirin, hundoren dhe regjistrimin.
- Qentë endacakë menaxhohen nga bashkitë, kryesisht me parimin kap–steriliz–liro.
- Pronari përgjigjet për dëmet e shkaktuara nga qeni i tij; sipas rastit, përgjegjësia mund të jetë civile dhe penale.
🔓 Përjashtimet
- Gjobat konkrete ndryshojnë nga bashkia në bashki; p.sh. Gjirokastra ka vendosur 1,000–10,000 lekë, ndërsa qytete të tjera kanë rregulla të veçanta.
- Kafshët shërbyese, qentë e punës ose ata të gjuetisë (kur lejohet) mund të kenë regjim të veçantë sipas akteve përkatëse.
- Gjoba “5,000 euro” që qarkullon në media është e Maqedonisë së Veriut, jo e Shqipërisë; mos e merr si rregull vendas.
⚠️ Gjobat dhe pasojat
Meqë rregullat janë kryesisht vendore, edhe gjobat ndryshojnë nga bashkia në bashki dhe nuk ka një shifër të vetme kombëtare për “qenin pa zinxhir”. Disa bashki kanë vendosur masa konkrete — Gjirokastra, për shembull, parashikoi 1,000–10,000 lekë edhe për leh të tepruar — ndaj kontrollo rregulloren e bashkisë tënde. Pasoja që kushton më shumë nuk është gjoba, por përgjegjësia për dëmin: nëse qeni yt kafshon ose lëndon dikë, ti mban përgjegjësi civile për dëmtimin, shpenzimet mjekësore dhe, sipas rëndësisë së pasojës, mund të përballesh edhe me përgjegjësi penale. Shto këtu rrezikun për vetë kafshën — një qen i paregjistruar ose pa mikroçip mund të trajtohet si endacak. Dhe mos u mashtro nga “5,000 euro”: ajo shifër është e Maqedonisë së Veriut. Rregulli praktik: regjistro e mikroçipo qenin, mbaje nën kontroll në publik, dhe njih rregulloren e bashkisë.
📎 Burime zyrtare
- QBZ · Ligji nr. 10465/2011 “Për shërbimin veterinar” →
- Autoriteti Kombëtar i Ushqimit · identifikimi i kafshëve →
- Bashkia e Tiranës · rregullore vendore (shembull) →
❓ Pyetje të shpeshta
A jam i detyruar ta mbaj qenin me zinxhir jashtë?
Varet nga bashkia jote, sepse nuk ka një ligj të vetëm kombëtar për zinxhirin. Rregullat për mbajtjen nën kontroll në hapësira publike vendosen me rregullore bashkiake, ndaj duhet të kontrollosh aktet e bashkisë ku jeton.
A duhet ta regjistroj dhe mikroçipoj qenin?
Po, identifikimi dhe regjistrimi i kafshëve rregullohen në nivel kombëtar nga ligji për shërbimin veterinar. Mikroçipimi ndihmon të provosh pronësinë dhe shmang që qeni të trajtohet si endacak nga shërbimet bashkiake.
A është e vërtetë gjoba prej 5,000 euro për pronarët e qenve?
Jo në Shqipëri. Ajo shifër vjen nga një projektligj i Maqedonisë së Veriut dhe qarkullon gabimisht si shqiptare; rregullat dhe gjobat vendase janë kryesisht bashkiake dhe shumë më të ndryshme.
Çfarë ndodh nëse qeni im kafshon dikë?
Ti si pronar përgjigjesh për dëmin. Përveç përgjegjësisë civile për shpenzimet mjekësore dhe dëmtimin, sipas rëndësisë së pasojës mund të përballesh edhe me përgjegjësi penale, ndaj kontrolli i kafshës në publik është detyrim praktik.
Si menaxhohen qentë endacakë?
Kryesisht nga bashkitë, me parimin kap–steriliz–liro. Kjo do të thotë që qentë pa pronar kapen, sterilizohen dhe shpesh lirohen sërish, ndërsa strategji të reja për strehim e adoptim janë në diskutim.
🔎 Kërkohet shpesh
Çfarë kërkojnë njerëzit kur mbërrijnë këtu:
- “qen pa zinxhir gjoba”
- “a duhet zinxhir per qenin”
- “ligji per qente ne shqiperi”
- “regjistrimi i qenit mikrocip”
- “qente endacake bashkia”
- “kush pergjigjet kur kafshon qeni”