A duhet të deklaroj dhe të paguaj tatim për të ardhurat shtesë?
Po — të ardhurat shtesë që nuk tatohen në burim duhen deklaruar, dhe këtu fshihet një shifër e vjetruar që shumëkush e beson gabim. Sipas ligjit nr. 29/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat”, kush realizon të ardhura të patatuara mbi 50,000 lekë në vit nga burime që nuk mbahen në burim (qira, komisione, punë të rastit, platforma online) ka detyrim të bëjë deklaratën individuale vjetore. Të ardhurat nga investimi — qira, interesa, fitim kapital — tatohen me 15%. Miti më i rrezikshëm sot ka të bëjë me profesionet e lira: shumë besojnë se “freelancer-ët paguajnë 15% që nga 2024”. Por në qershor 2024 Gjykata Kushtetuese e rrëzoi normën 15% si joproporcionale — kështu të vetëpunësuarit me xhiro deri në 14 milionë lekë mbeten me 0% deri më 31 dhjetor 2029, ndërsa mbi 14 milionë vlen 23%. Kujdes me shifrën: 50,000 lekë të reja i dëgjon shpesh si “500 mijë” të vjetra.
📋 Rregullat
- Ligji nr. 29/2023 kërkon deklaratë individuale vjetore kur ke të ardhura të patatuara mbi 50,000 lekë/vit nga burime që nuk mbahen në burim.
- Të ardhurat nga investimi (qira, interesa, fitim kapital) tatohen me 15%; dividendët kanë normë të veçantë.
- Profesionet e lira do tatoheshin 15% (deri 14 mln lekë) dhe 23% (mbi 14 mln) nga 1 janari 2024 sipas ligjit fillestar.
- Në qershor 2024, Gjykata Kushtetuese rrëzoi normën 15%: xhiro deri në 14 mln lekë tatohet 0% deri më 31.12.2029, mbi 14 mln mbetet 23%.
- Pagat nga punësimi mbahen në burim; përjashtohet pjesa deri 50,000 lekë/muaj, ndaj “të ardhura shtesë” zakonisht janë ato jashtë pagës.
🔓 Përjashtimet
- Të ardhurat që tatohen tashmë në burim (p.sh. paga, disa interesa) nuk kërkojnë domosdo deklaratë të dytë për të njëjtën shumë.
- Nën pragun prej 50,000 lekësh/vit nga burime të patatuara, detyrimi për deklaratë individuale vjetore mund të mos lindë.
- Regjimi i profesioneve të lira mbetet në ndryshim: pas vendimit të Kushtetueses, qeveria po punon për një skemë të re, ndaj rregullat mund të përditësohen.
⚠️ Gjobat dhe pasojat
Kostoja e mosdeklarimit nuk është vetëm tatimi i munguar. Administrata tatimore mund të kërkojë tatimin e papaguar bashkë me kamatëvonesa dhe gjoba për mosdeklarim ose deklarim të vonuar, dhe llogaritja shkon prapa në kohë. Hyrjet e përsëritura në bankë pa burim të deklaruar mund të nxisin kontroll dhe pyetje për origjinën e parave. Për qiradhënësit, mostatimi i qirasë 15% del në dritë kur qiramarrësi kërkon kontratë ose kur prona shitet. Kujdes me kurthin e profesioneve të lira: nëse mbështetesh te shifra e vjetër 15%, mund të paguash gabim — sot xhiroja deri në 14 milionë lekë është 0% deri në 2029. Dhe kujdes me leximin: 50,000 lekë të reja janë 500 mijë lekë të vjetra, ndaj pragu duket dhjetëfish më i lartë nga sa është vërtet.
📎 Burime zyrtare
- QBZ · Ligji nr. 29/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat” →
- Tatimet · deklarata individuale vjetore (DIVA) →
- Gjykata Kushtetuese · vendimi për profesionet e lira →
❓ Pyetje të shpeshta
Kur duhet të bëj deklaratën individuale vjetore?
Kur realizon të ardhura të patatuara mbi 50,000 lekë në vit nga burime që nuk mbahen në burim, si qira, komisione apo punë të rastit, lind detyrimi për deklaratë. Kjo shumë është në lekë të reja; dëgjohet shpesh si 500 mijë lekë të vjetra, por është i njëjti prag.
Sa tatohen të ardhurat nga qiraja apo investimi?
Të ardhurat nga investimi, ku përfshihet qiraja, interesat dhe fitimi kapital, tatohen me 15%, ndërsa dividendët kanë normë të veçantë. Mostatimi del në dritë kur kërkohet kontratë qiraje ose kur prona shitet, ndaj deklarimi në kohë është më i lirë.
A paguajnë freelancer-ët 15% që nga 2024?
Jo më: ligji e vendosi 15% nga 1 janari 2024, por Gjykata Kushtetuese e rrëzoi këtë normë në qershor 2024 si joproporcionale. Kështu të vetëpunësuarit me xhiro deri në 14 milionë lekë mbeten me 0% deri më 31 dhjetor 2029, ndërsa mbi 14 milionë vlen 23%.
Po të ardhurat nga platformat online?
Të ardhurat nga puna e rastit ose nga platformat online hyjnë te të ardhurat që duhen deklaruar nëse nuk tatohen në burim dhe kalojnë pragun vjetor. Kualifikimi i saktë varet nëse ato janë veprimtari biznesi apo të ardhura të rastësishme, çka ndryshon normën.
Çfarë rrezikoj nëse nuk deklaroj?
Administrata tatimore mund të kërkojë tatimin e papaguar bashkë me kamatëvonesa dhe gjoba, me llogaritje prapa në kohë. Përveç kësaj, hyrjet e mëdha pa burim të deklaruar mund të nxisin kontroll dhe pyetje për origjinën e parave.
🔎 Kërkohet shpesh
Çfarë kërkojnë njerëzit kur mbërrijnë këtu:
- “tatimi mbi te ardhurat shtese”
- “deklarata individuale vjetore 2024”
- “taksa per qira shqiperi”
- “profesionet e lira tatimi 15”
- “gjykata kushtetuese profesionet e lira”
- “a tatohet puna e rastit”