Μπορώ να αφήσω την περιουσία μου σε όποιον θέλω στην Κύπρο;
Εν μέρει: μπορείς να κάνεις διαθήκη, αλλά η νόμιμη μοίρα δεσμεύει μέρος για στενούς συγγενείς. Η διαδοχή όσων έχουν κατοικία (domicile) στην Κύπρο διέπεται από τον περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμο, Κεφ. 195· δεν υπάρχει πλήρης ελευθερία διάθεσης. Το Κεφ. 195 χωρίζει την περιουσία σε νόμιμη μοίρα (για σύζυγο, τέκνα/κατιόντες ή γονείς) και διαθέσιμη μοίρα που αφήνεις ελεύθερα. Με σύζυγο και τέκνα, διαθέσιμο μόνο το 1/4 (δεσμεύεται έως 3/4). Με σύζυγο και γονείς αλλά χωρίς τέκνα, διαθέσιμο το 1/2. Χωρίς σύζυγο, τέκνα ή γονείς, διαθέσιμο το 100%. Με λίγα λόγια: ναι, αλλά εντός των ορίων της νόμιμης μοίρας.
📋 Οι κανόνες
- Διαδοχή κατά το Κεφ. 195 (όχι πλήρης ελευθερία)
- Νόμιμη μοίρα + διαθέσιμη μοίρα
- Σύζυγος + τέκνα: διαθέσιμο μόνο 1/4
- Σύζυγος + γονείς, χωρίς τέκνα: διαθέσιμο 1/2
- Χωρίς σύζυγο/τέκνα/γονείς: διαθέσιμο 100%
🔓 Εξαιρέσεις
- Brussels IV: αλλοδαπός μπορεί να επιλέξει το δίκαιο της ιθαγένειάς του
- Διαθήκη που παραβιάζει τη νόμιμη μοίρα: άκυρη μόνο κατά το μέρος που συγκρούεται
- Φόρος κληρονομιάς: καταργήθηκε από 1.1.2000
⚠️ Κυρώσεις και πρόστιμα
Η νόμιμη μοίρα μπορεί να φτάσει το 75% όταν επιζούν σύζυγος και τέκνα· 50% με σύζυγο και γονείς (χωρίς τέκνα)· 0% δεσμευμένο (100% διαθέσιμο) χωρίς σύζυγο, κατιόντα ή γονέα. Σημαντικό: η Κύπρος δεν επιβάλλει φόρο κληρονομιάς, καταργήθηκε από 1 Ιανουαρίου 2000· ισχύουν μόνο τέλη επικύρωσης και μεταβίβασης. Προσοχή σε μύθο: «δεν υπάρχει φόρος κληρονομιάς, άρα αφήνω τα πάντα σε όποιον θέλω» — το πρώτο ισχύει, το δεύτερο όχι για όσους έχουν κατοικία στην Κύπρο χωρίς επιλογή κατά Brussels IV· η νόμιμη μοίρα δεσμεύει έως 75% για σύζυγο και τέκνα. Tip: αν είσαι αλλοδαπός, εξέτασε ρητή επιλογή δικαίου στη διαθήκη.
📎 Επίσημες πηγές
❓ Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να αφήσω την περιουσία μου σε όποιον θέλω;
Όχι πλήρως. Μπορείς να κάνεις διαθήκη, αλλά η νόμιμη μοίρα του Κεφ. 195 δεσμεύει ένα μέρος της περιουσίας για στενούς συγγενείς, δηλαδή τον σύζυγο, τα τέκνα ή τους γονείς. Μόνο τη διαθέσιμη μοίρα μπορείς να αφήσεις ελεύθερα σε οποιονδήποτε.
Πόσο είναι η νόμιμη μοίρα;
Εξαρτάται από τους επιζώντες. Με σύζυγο και τέκνα, διαθέσιμο είναι μόνο το ένα τέταρτο και δεσμεύεται έως τα τρία τέταρτα. Με σύζυγο και γονείς αλλά χωρίς τέκνα, διαθέσιμο το μισό. Χωρίς σύζυγο, τέκνα ή γονείς, διαθέσιμο το σύνολο.
Υπάρχει φόρος κληρονομιάς;
Όχι. Η Κύπρος κατάργησε τον φόρο κληρονομιάς από την 1η Ιανουαρίου 2000. Δεν υπάρχει επίσης φόρος δωρεάς. Ισχύουν μόνο τέλη επικύρωσης διαθήκης και διατυπώσεις μεταβίβασης στο Κτηματολόγιο.
Μπορεί αλλοδαπός να αποφύγει τη νόμιμη μοίρα;
Ναι, υπό προϋποθέσεις. Βάσει του Κανονισμού της ΕΕ 650/2012 (Brussels IV), ένας αλλοδαπός μπορεί να επιλέξει ρητά στη διαθήκη του το δίκαιο της ιθαγένειάς του να διέπει την κληρονομιά του, αποφεύγοντας τη νόμιμη μοίρα της Κύπρου. Η επιλογή πρέπει να είναι ρητή.
Τι γίνεται αν η διαθήκη παραβιάζει τη νόμιμη μοίρα;
Δεν είναι άκυρη ολόκληρη. Είναι άκυρη μόνο κατά το μέρος που συγκρούεται με τους υποχρεωτικούς κανόνες της νόμιμης μοίρας. Οι υπόλοιπες, σύμφωνες διατάξεις της διαθήκης παραμένουν έγκυρες.
🔎 Συχνές αναζητήσεις
Τι ψάχνουν οι χρήστες για να φτάσουν εδώ:
- “διαθήκη κύπρος”
- “νόμιμη μοίρα κύπρος”
- “φόρος κληρονομιάς κύπρος”
- “κληρονομιά κεφ 195 κύπρος”
- “brussels iv διαθήκη κύπρος”
- “διαθέσιμη μοίρα κύπρος”