Ρεύμα & φυσικό αέριο στην Κύπρο: τα δικαιώματά σου

Η αγορά

Σύμφωνα με τον νόμο μπορείς να αλλάξεις προμηθευτή ηλεκτρισμού χωρίς επιβάρυνση και η ΡΑΕΚ αναφέρει εννέα ενεργούς προμηθευτές, μεταξύ τους η ΑΗΚ Προμήθεια. Η ΑΗΚ εξακολουθεί να καλύπτει περίπου το 91% της προμήθειας (Σεπτέμβριος 2025). Δεν υπάρχει δίκτυο φυσικού αερίου για νοικοκυριά.

Ρυθμιστική αρχή ενέργειας

ΡΑΕΚ - Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (CERA)

Επίλυση διαφορών

ΡΑΕΚ - Υποβολή Παραπόνου

Υπόβαλε πρώτα παράπονο στον προμηθευτή ή στον Διαχειριστή Συστήματος Διανομής· πρέπει να απαντήσουν εντός 20 ημερών (3 ημέρες για λογαριασμούς). Αν δεν ικανοποιηθείς, επαναϋπόβαλε εντός 7 ημερών. Μόνο τότε μπορείς να υποβάλεις γραπτό παράπονο στη ΡΑΕΚ.

Αλλαγή παρόχου

Μπορείς να αλλάξεις προμηθευτή εύκολα και χωρίς επιπλέον επιβάρυνση. Η αλλαγή ολοκληρώνεται εντός τριών εβδομάδων, με την επιφύλαξη των όρων της σύμβασής σου· από τον Ιανουάριο 2026 η τεχνική διαδικασία διαρκεί έως 24 ώρες, οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα. Τελικό λογαριασμό λαμβάνεις εντός έξι εβδομάδων.

Αυξήσεις τιμών

Οι προμηθευτές πρέπει να ειδοποιούν τους οικιακούς καταναλωτές με σαφή τρόπο για κάθε προσαρμογή της τιμής, τους λόγους και το πεδίο εφαρμογής της, τουλάχιστον ένα μήνα πριν τεθεί σε ισχύ. Αν δεν αποδέχεσαι τη νέα τιμή ή τους όρους, μπορείς να τερματίσεις τη σύμβαση.

Ρυθμιζόμενη τιμή

Οι οικιακές διατιμήσεις της ΑΗΚ Προμήθειας είναι ρυθμιζόμενες και εγκρίνονται από τη ΡΑΕΚ. Ο λογαριασμός περιλαμβάνει αυτόματη αναπροσαρμογή καυσίμων, ανάλογα με το πραγματικό κόστος καυσίμων της ΑΗΚ, καθώς και χρεώσεις δικτύου, ΥΔΩ και Ταμείου ΑΠΕ.

Βοήθεια αν δεν τα βγάζεις πέρα

Η Ειδική Οικιακή Διατίμηση της ΑΗΚ (κωδικός 08) απευθύνεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες ευάλωτων καταναλωτών: λήπτες δημόσιου βοηθήματος ή Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες με επίδομα τέκνου, συνταξιούχους με χαμηλά εισοδήματα, μονογονεϊκές οικογένειες και άτομα με ορισμένες αναπηρίες ή σοβαρές παθήσεις. Πρέπει να είσαι Κύπριος πολίτης, πολίτης ΕΕ ή ΕΟΧ (ή με ίσα δικαιώματα) και να διαμένεις νόμιμα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές· η αίτηση γίνεται μέσω της Πύλης της ΑΗΚ ή στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πελατών της ΑΗΚ. Το επιπλέον κόστος καλύπτεται από τη χρέωση Υποχρεώσεων Δημόσιας Ωφέλειας (ΥΔΩ) σε όλους τους λογαριασμούς.

Προστασία από αποσύνδεση

Πριν από προγραμματισμένη αποσύνδεση, οι οικιακοί πελάτες πρέπει να ενημερώνονται έγκαιρα για εναλλακτικά μέτρα, όπως σχέδια πληρωμής, συστήματα προπληρωμής, συμβουλευτική διαχείρισης χρέους, ενεργειακούς ελέγχους ή προσωρινή αναστολή, χωρίς πρόσθετη χρέωση.

Αν ο πάροχός σου χρεοκοπήσει

Η ΡΑΕΚ καθορίζει προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου για τη διασφάλιση της καθολικής υπηρεσίας· σύμφωνα με τη ΡΑΕΚ, ύστατος προμηθευτής είναι η ΑΗΚ. Οι τιμές για την καθολική υπηρεσία ακολουθούν μεθοδολογία που καθορίζει η ΡΑΕΚ.

Διακοπή ρεύματος

Τις διακοπές και βλάβες δικτύου χειρίζεται ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής της ΑΗΚ, όχι ο προμηθευτής σου. Δήλωσε τη βλάβη στη γραμμή βλαβών της ΑΗΚ 1800 (βλάβες, κλαδέματα και οδικός φωτισμός) ή ηλεκτρονικά· στην ιστοσελίδα της ΑΗΚ βλέπεις τις τρέχουσες βλάβες και τις προγραμματισμένες διακοπές ανά επαρχία. Αν δεις κομμένα ή πεσμένα καλώδια, απομακρύνσου και κάλεσε το 1800. Οι Δείκτες Απόδοσης ορίζουν π.χ. επιδιόρθωση βλάβης ασφάλειας εντός 4 ωρών και ειδοποίηση 2 ημερών για προγραμματισμένη διακοπή· σε παράλειψη, πίστωση στον επόμενο λογαριασμό.

Δικαίωμα υπαναχώρησης

Για συμβάσεις που συνάπτονται μέσω διαδικτύου ή εκτός εμπορικού καταστήματος (π.χ. στην πόρτα σου), έχεις δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών για οποιονδήποτε λόγο. Ενημέρωσε ρητά τον έμπορο, π.χ. με συστημένη επιστολή ή e-mail.

Έξυπνος μετρητής

Σύμφωνα με τον νόμο, τα έξυπνα συστήματα μέτρησης εγκαθίστανται εφόσον η αξιολόγηση κόστους-οφέλους είναι θετική, με χρονοδιάγραμμα της ΡΑΕΚ (στόχος: τουλάχιστον 80% των πελατών σε επτά έτη). Η πρόοδος και το δικαίωμα άρνησης δεν επαληθεύτηκαν.

Φωτοβολταϊκά

Τα νοικοκυριά μπορούν να γίνουν παραγωγοί/καταναλωτές με φωτοβολταϊκό συνδεδεμένο στο δίκτυο για ιδία χρήση. Τα συστήματα αυτά λειτουργούν με συμψηφισμό μετρήσεων ή λογαριασμών· τα σχέδια στήριξης καθορίζει η Υπηρεσία Ενέργειας του Υπουργείου.

Σταθερά και δυναμικά τιμολόγια

Σύμφωνα με τον νόμο, ο προμηθευτής με τους περισσότερους πελάτες και κάθε προμηθευτής με πάνω από 200.000 πελάτες πρέπει να δίνει σε όσους έχουν έξυπνο μετρητή τη δυνατότητα σύμβασης δυναμικής τιμολόγησης. Πρέπει να σου εξηγήσει ευκαιρίες, κόστος και κινδύνους και χρειάζεται τη συναίνεσή σου.

• Οι άλλοι προμηθευτές μπορούν, αλλά δεν υποχρεούνται, να προσφέρουν συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης. Η ΡΑΕΚ ρυθμίζει τις λεπτομέρειες με ρυθμιστική απόφαση και δημοσιεύει ετήσια έκθεση, μεταξύ άλλων για τον αντίκτυπο στους λογαριασμούς και την αστάθεια των τιμών. (cera.org.cy)

Διαμοιρασμός ενέργειας και ενεργειακές κοινότητες

Τα νοικοκυριά μπορούν να γίνουν μέλη Ενεργειακής Κοινότητας Πολιτών ή Κοινότητας Ανανεώσιμης Ενέργειας και να μοιράζονται την ενέργεια που παράγει, διατηρώντας όλα τα δικαιώματά τους ως πελάτες. Οι κοινότητες εγγράφονται στο Μητρώο της ΡΑΕΚ· ο ΔΣΔ οφείλει να διευκολύνει τον διαμοιρασμό.

• Ρυθμιστική Απόφαση ΡΑΕΚ 04/2024 (Επίσημη Εφημερίδα, 15 Νοεμβρίου 2024): μια ενεργειακή κοινότητα χρειάζεται τουλάχιστον 15 μέλη (4 αν όλα τα μέλη είναι δήμοι ή κοινότητες), και τα μέλη μπορούν να αποχωρήσουν. (cera.org.cy)
• Τα μέλη πληρώνουν τις κανονικές ρυθμιζόμενες χρεώσεις δικτύου. Ο ΔΣΔ πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην εγκατάσταση έξυπνων μετρητών στα μέλη. Διαφορές κοινότητας με τους Διαχειριστές επιλύονται με τη διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης της ΡΑΕΚ. (cera.org.cy)

Θέρμανση χωρίς φυσικό αέριο

Δεν υπάρχει δίκτυο φυσικού αερίου ούτε επιβεβαιωμένη τηλεθέρμανση για κατοικίες. Οι τιμές του πετρελαίου θέρμανσης είναι ελεύθερες από τον Μάιο του 2004 και δεν καθορίζονται από το Κράτος. Η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή εκδίδει εβδομαδιαίο δελτίο τιμών καυσίμων, με σύγκριση με την ΕΕ.

Επιδοτήσεις για αντλία θερμότητας και μόνωση

Το Σχέδιο Χορηγιών «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω στις Κατοικίες (2026)» στηρίζει την ενεργειακή αναβάθμιση υφιστάμενων κατοικιών: θερμομόνωση, κουφώματα, σκίαση, ηλιακούς θερμοσίφωνες, αντλίες θερμότητας υψηλής απόδοσης, φωτοβολταϊκά και μπαταρίες. Κάθε φυσικό πρόσωπο υποβάλλει μία ηλεκτρονική αίτηση, 20 Οκτωβρίου – 30 Δεκεμβρίου 2026 ή μέχρι εξάντλησης του προϋπολογισμού.

• Μέγιστη χορηγία: 32.000 ευρώ για τον Τύπο επένδυσης Α (σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης) και 24.000 ευρώ για τον Τύπο Β· απαιτείται εξοικονόμηση ενέργειας τουλάχιστον 60%. Για κατοικίες ευάλωτων καταναλωτών, σε ορεινές περιοχές και σε προσφυγικούς συνοικισμούς παρέχεται αυξημένη χορηγία. (industry.gov.cy)
• Το Ταμείο ΑΠΕ και ΕΞ.Ε δεν είχε ανοιχτά Σχέδια Χορηγιών κατά τον έλεγχο· τα παλαιότερα σχέδια για φωτοβολταϊκά και σημεία φόρτισης σε οικίες έχουν κλείσει. (resecfund.org.cy)

Αναδρομικές χρεώσεις και λογαριασμοί με εκτίμηση

Σύμφωνα με τον νόμο, η τιμολόγηση γίνεται με βάση την πραγματική κατανάλωση τουλάχιστον μία φορά ετησίως. Χωρίς μετρητή εξ αποστάσεως ανάγνωσης λαμβάνεις ακριβείς πληροφορίες τουλάχιστον ανά εξάμηνο (ανά τρίμηνο κατόπιν αιτήματος ή με ηλεκτρονική τιμολόγηση). Κατ' εκτίμηση χρέωση επιτρέπεται μόνο αν δεν γνωστοποίησες τη μέτρηση.

• Με μετρητή εξ αποστάσεως ανάγνωσης (έξυπνο μετρητή), ακριβείς πληροφορίες τιμολόγησης με βάση την πραγματική κατανάλωση παρέχονται τουλάχιστον κάθε μήνα, και μέσω διαδικτύου. (cera.org.cy)

Ευάλωτοι πελάτες και ιατρικές συσκευές

Ποιοι είναι ευάλωτοι πελάτες καθορίζεται με Διάταγμα του Υπουργού. Ο νόμος επιτρέπει κριτήρια όπως το εισόδημα, η ηλικία και η κρίσιμη εξάρτηση από ηλεκτρικό εξοπλισμό για λόγους υγείας, και μέτρα όπως απαγόρευση διακοπής σύνδεσης σε κρίσιμες περιόδους.

• Τα μέτρα για πελάτες με κρίσιμη εξάρτηση από ιατρικό εξοπλισμό τα καθορίζει ο Υπουργός Υγείας και τα ευεργετήματα κοινωνικής ασφάλισης ο Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, σε κοινό Διάταγμα. (cera.org.cy)
• Στην πράξη, η Ειδική Οικιακή Διατίμηση της ΑΗΚ (κωδικός 08) καλύπτει τις ευάλωτες κατηγορίες: λήπτες δημόσιου βοηθήματος ή Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες με επίδομα τέκνου, συνταξιούχους με χαμηλά εισοδήματα, μονογονεϊκές οικογένειες και άτομα με ορισμένες αναπηρίες ή σοβαρές παθήσεις (π.χ. αιμοκάθαρση, σκλήρυνση κατά πλάκας, τραχειοστομία). Η αίτηση γίνεται μέσω της Πύλης της ΑΗΚ ή στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πελατών της ΑΗΚ. (pilot.eac.com.cy)

Σύνδεση με το δίκτυο

Ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής (ΑΗΚ) πρέπει να αναγράφει στην προσφορά και τους όρους σύνδεσης την αναλυτική κοστολόγηση εξοπλισμού, με τις μοναδιαίες τιμές. Μπορεί να αρνηθεί πρόσβαση μόνο λόγω έλλειψης δυναμικότητας, με δέουσα αιτιολόγηση· τότε μπορείς να προσφύγεις στη διαδικασία διακανονισμού διαφορών της ΡΑΕΚ.

• Μικρές μονάδες ΑΠΕ αυτοκατανάλωσης έως 10.8 kW (έως 50 kW αν διατηρείται η ασφάλεια του δικτύου) συνδέονται με απλή κοινοποίηση στον ΔΣΔ. Αν ο ΔΣΔ δεν απορρίψει ή δεν προτείνει άλλο σημείο σύνδεσης εντός ενός μηνός, μπορείς να συνδεθείς. (cera.org.cy)

Ένωση καταναλωτών

Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών