A mund të birësoj një fëmijë në Shqipëri dhe cilat janë kushtet?
Varet — birësimi lejohet, por nuk vendoset nga prindi që kërkon të birësojë, as nga një zyrë noteriale; vendos gjykata pas miratimit të Komitetit Shqiptar të Birësimit (KSHB). Miti më i përhapur është se fëmijën “ta jep familja ose e merr kush do” me një marrëveshje private. Jo. Sipas Kodit të Familjes (ligji nr. 9062/2003) dhe ligjit nr. 9695/2007 “Për procedurat e birësimit dhe Komitetin Shqiptar të Birësimit”, çdo birësim kalon te KSHB, që mban listat e fëmijëve të birësueshëm dhe vlerëson birësuesit, dhe pastaj miratohet me vendim gjykate. Diferenca e moshës mes birësuesit dhe fëmijës duhet të jetë të paktën 18 vjet (të paktën 15 vjet kur birësohet fëmija i bashkëshortit). Fëmija dëgjohet në moshën 10 vjeç dhe pëlqimi i tij kërkohet në moshën 12 vjeç. Caktohet një periudhë prove deri në 3 muaj. Birësimi është i parevokueshëm: sjell të njëjtat të drejta e detyra si lidhja e gjakut dhe nuk kthehet pas.
📋 Rregullat
- Sipas Kodit të Familjes (ligji nr. 9062/2003) dhe ligjit nr. 9695/2007, birësimi miratohet me vendim gjykate pas vlerësimit nga Komiteti Shqiptar i Birësimit.
- Diferenca e moshës mes birësuesit dhe të birësuarit duhet të jetë të paktën 18 vjet; kur birësohet fëmija i bashkëshortit, mjafton diferenca 15 vjet.
- Birësuesi nuk duhet t'i jetë hequr përgjegjësia prindërore, të mos ketë paaftësi mendore dhe të japë garanci për kujdesin, edukimin e rritjen e fëmijës.
- Fëmija dëgjohet kur mbush 10 vjeç dhe pëlqimi i tij është i detyrueshëm në moshën 12 vjeç për të vazhduar birësimi.
- Këshilli drejtues i KSHB-së cakton një periudhë prove deri në 3 muaj; birësimi hyn në fuqi kur vendimi i gjykatës merr formë të prerë dhe është i parevokueshëm.
🔓 Përjashtimet
- Birësimi ndërkombëtar (fëmijë që largohet nga Shqipëria) ndjek një procedurë të veçantë; afati i pritjes në kontingjentin ndërkombëtar u ul nga 6 në 3 muaj.
- Kur birësohet fëmija i bashkëshortit, mjafton diferenca e moshës prej 15 vjetësh dhe procedura lehtësohet, sepse fëmija tashmë jeton në familje.
- Nëse fëmija ka mbi 12 vjeç dhe nuk jep pëlqimin, birësimi nuk mund të vazhdojë, edhe kur gjithçka tjetër është plotësuar.
⚠️ Gjobat dhe pasojat
Këtu nuk ka “gjobë”, por pasoja të rënda ligjore. Një “birësim” i bërë jashtë KSHB-së dhe gjykatës — p.sh. regjistrimi i një fëmije si i yti pa procedurë — nuk krijon birësim të vlefshëm dhe mund të rrëzohet, duke lënë fëmijën pa status të qartë për trashëgimi, shtetësi e mbrojtje. Marrëveshjet private për “dhënien” e një fëmijeje kundrejt përfitimi cenojnë ligjin dhe mund të kalojnë në trafikim të qenieve njerëzore, vepër penale me burg. Meqë birësimi është i parevokueshëm, një vendim i marrë me nxitim ose me dokumente të rreme nuk kthehet pas lehtë dhe hap procese të gjata gjyqësore. Kostoja reale, pra, nuk matet në lekë, por në kohën e humbur, në pasigurinë juridike të fëmijës dhe në rrezikun penal për të rriturit që anashkalojnë procedurën zyrtare.
📎 Burime zyrtare
- QBZ · Kodi i Familjes (ligji 9062/2003) dhe ligji 9695/2007 për birësimin →
- KSHB · Komiteti Shqiptar i Birësimit — procedurat →
- Ministria e Drejtësisë · legjislacioni për familjen dhe birësimin →
❓ Pyetje të shpeshta
A mund të birësoj një fëmijë me marrëveshje private, pa gjykatë?
Jo, asnjë birësim nuk është i vlefshëm pa vendim gjykate dhe pa miratimin paraprak të Komitetit Shqiptar të Birësimit. Marrëveshjet private për “dhënien” e një fëmijeje nuk krijojnë birësim ligjor dhe, kur bëhen kundrejt përfitimi, mund të përbëjnë vepër penale.
Sa duhet të jetë diferenca e moshës mes meje dhe fëmijës?
Diferenca duhet të jetë të paktën 18 vjet mes birësuesit dhe fëmijës që birësohet. Kur birësohet fëmija i bashkëshortit, ligji e ul këtë diferencë në të paktën 15 vjet, sepse fëmija zakonisht jeton tashmë në familje.
A pyetet fëmija nëse dëshiron të birësohet?
Po, kur fëmija mbush 10 vjeç mendimi i tij dëgjohet nga gjykata gjatë procedurës së birësimit. Kur mbush 12 vjeç, pëlqimi i tij bëhet i detyrueshëm dhe pa të birësimi nuk mund të vazhdojë, edhe nëse gjithçka tjetër është plotësuar.
A mund të prishet një birësim pas vendimit të gjykatës?
Jo, birësimi është i parevokueshëm dhe sjell të njëjtat të drejta e detyra si lidhja e gjakut. Prandaj vendimi duhet marrë me kujdes, sepse pasi vendimi i gjykatës merr formë të prerë ai nuk kthehet pas si një kontratë e zakonshme.
Sa zgjat procedura e birësimit në Shqipëri?
Përveç vlerësimit nga KSHB, caktohet një periudhë prove që nuk i kalon 3 muajt para vendimit përfundimtar. Për birësimin ndërkombëtar, afati i pritjes në kontingjentin përkatës u shkurtua nga 6 në 3 muaj, por procedura e plotë mbetet e gjatë dhe me shumë dokumente.
🔎 Kërkohet shpesh
Çfarë kërkojnë njerëzit kur mbërrijnë këtu:
- “biresimi ne shqiperi”
- “si te biresoj nje femije”
- “komiteti shqiptar i biresimit”
- “kushtet per biresim”
- “diferenca e moshes biresim”
- “biresimi i femijes se bashkeshortit”