A kam të drejtë leje prindërore dhe a paguhet ajo?
Varet — po, ke të drejtë leje prindërore, por ajo është e papaguar dhe nuk duhet ngatërruar me lejen e lindjes. Miti më i madh është se “leja prindërore” është e njëjtë me lejen e paguar të lindjes. Jo. Sipas Kodit të Punës (ligji nr. 7961/1995, i ndryshuar), leja e lindjes (barrëlindja) zgjat deri në 365 ditë dhe paguhet nga sigurimet shoqërore. Leja prindërore është diçka tjetër: çdo prind me të paktën 1 vit pune të pandërprerë te i njëjti punëdhënës ka të drejtë jo më pak se 4 muaj leje prindërore, të cilën mund ta marrë derisa fëmija të mbushë 6 vjeç. Kjo leje është e papaguar, e drejtë individuale për secilin prind dhe nuk transferohet te tjetri (përveçse kur njëri prind vdes). Mund të merret me pjesë, por jo më pak se një javë në vit. Pra pyetja e vërtetë nuk është “a ekziston leja”, por “a je i punësuar prej mbi një viti dhe a mund ta përballosh që është e papaguar”.
📋 Rregullat
- Leja e lindjes (barrëlindja) sipas Kodit të Punës (ligji nr. 7961/1995) zgjat deri në 365 ditë dhe paguhet nga sigurimet shoqërore — ndryshe nga leja prindërore.
- Çdo prind me të paktën një vit pune të pandërprerë te i njëjti punëdhënës ka të drejtë jo më pak se 4 muaj leje prindërore.
- Leja prindërore është e papaguar dhe merret derisa fëmija të mbushë 6 vjeç (në birësim, brenda 6 vjetëve nga birësimi, jo më vonë se 12 vjeç i fëmijës).
- E drejta është individuale për secilin prind dhe nuk transferohet te prindi tjetër, përveç rastit kur njëri prind ndërron jetë.
- Leja mund të merret me pjesë, por jo më pak se një javë në vit; punëdhënësi nuk mund ta refuzojë të drejtën, por bien dakord për kohën.
🔓 Përjashtimet
- Përveç lejes prindërore, prindi ka të drejtë deri në 12 ditë të paguara në vit për kujdes ndaj fëmijës në ngarkim, dhe deri 15 ditë për fëmijë nën 3 vjeç me raport mjekësor.
- Pas kthimit në punë, nëna (ose prindi) ka të drejtë 2 orë leje të paguar në ditë për kujdesin ndaj foshnjës, sipas kushteve të Kodit të Punës.
- Punonjësit me më pak se një vit te i njëjti punëdhënës nuk e kanë ende të drejtën e plotë të lejes prindërore, sepse ajo lidhet me vjetërsinë e pandërprerë.
⚠️ Gjobat dhe pasojat
Rreziku këtu është dyfishtë: financiar dhe në marrëdhënien me punëdhënësin. Meqë leja prindërore është e papaguar, muajt që merr nuk sjellin rrogë; shumë prindër e ngatërrojnë me lejen e lindjes dhe presin gabimisht të paguhen. Nëse punëdhënësi refuzon të drejtën, e cakton keq kohën ose të penalizon që e kërkove, kjo është shkelje e Kodit të Punës dhe mund të çojë në ankim te Inspektorati i Punës dhe në dëmshpërblim. Largimi nga puna sepse kërkove leje prindërore mund të trajtohet si pushim i pabazuar, me pasojë dëmshpërblimin. Nga ana tjetër, gjatë lejes së papaguar mund të ndërpriten disa përfitime të lidhura me pagën, ndaj ia vlen të planifikosh periudhën. Kostoja reale nuk është një gjobë, por të ardhurat e munguara përballë kohës me fëmijën — dhe njohja e saktë e së drejtës që të mos të mashtrojnë.
📎 Burime zyrtare
- QBZ · Kodi i Punës (ligji 7961/1995, i ndryshuar) →
- Inspektorati Shtetëror i Punës · të drejtat familjare dhe lejet →
- ISSH · të ardhurat për barrëlindje dhe leja e lindjes →
❓ Pyetje të shpeshta
A paguhet leja prindërore?
Jo, leja prindërore është e papaguar dhe kjo e dallon nga leja e lindjes, që paguhet nga sigurimet shoqërore. Shumë prindër i ngatërrojnë të dyja dhe presin rrogë gjatë lejes prindërore, por ajo është e drejtë për kohë pushimi, jo për pagesë.
Sa leje prindërore më takon dhe deri kur?
Çdo prind me të paktën një vit pune të pandërprerë te i njëjti punëdhënës ka të drejtë jo më pak se 4 muaj leje prindërore. Ajo mund të merret në pjesë derisa fëmija të mbushë 6 vjeç, por jo më pak se një javë në vit.
A mund t'ia jap lejen time bashkëshortit?
Jo, leja prindërore është e drejtë individuale për secilin prind dhe nuk transferohet te tjetri. I vetmi përjashtim është kur njëri prind ndërron jetë, ndaj secili duhet ta shfrytëzojë vetë të drejtën e vet brenda afatit ligjor.
A më takon leje prindërore edhe kur birësoj?
Po, në rastin e birësimit leja prindërore jepet brenda 6 vjetëve nga dita e birësimit, por jo më vonë se fëmija të mbushë 12 vjeç. Kështu prindërit birësues kanë të njëjtën mbrojtje si prindërit biologjikë për kujdesin ndaj fëmijës.
Çfarë bëj nëse punëdhënësi ma refuzon lejen?
Refuzimi i një të drejte të parashikuar nga Kodi i Punës është shkelje dhe mund të ankimohet te Inspektorati Shtetëror i Punës. Nëse të pushojnë nga puna sepse kërkove lejen, largimi mund të konsiderohet i pabazuar dhe të lindë e drejta për dëmshpërblim.
🔎 Kërkohet shpesh
Çfarë kërkojnë njerëzit kur mbërrijnë këtu:
- “leja prinderore shqiperi”
- “a paguhet leja prinderore”
- “leje lindje kodi i punes”
- “sa muaj leje prinderore”
- “leje prinderore deri ne 6 vjec”
- “te drejtat e prindit ne pune”