Meginreglan er já — lögregla hefur almennt ekki heimild til að banna myndatöku af störfum sínum á almannafæri

Uppfært julio 2026

🎥 Má ég taka upp myndband af lögreglunni við störf?

Með skilyrðum

Stutt svar

Já, að meginreglu til — lögregla hefur almennt ekki heimild til að banna eða hindra að störf hennar á almannafæri séu tekin upp. Þetta kemur fram í svari ráðherra á Alþingi um myndatökur af lögreglu: borgarar mega almennt mynda lögreglumenn að störfum á opinberum vettvangi, enda starfa þeir fyrir opnum tjöldum og njóta þar takmarkaðrar friðhelgi um það sem þeir aðhafast í embætti. Goðsögnin sem lifir er að það sé ólöglegt að filma lögregluna eða að lögregla geti krafist þess að þú eyðir myndbandinu eða afhendir símann. Það er rangt: án dómsúrskurðar eða skýrrar lagaheimildar getur lögregla hvorki þvingað þig til að hætta upptöku né gert símann upptækan fyrir það eitt að þú myndaðir. En rétturinn er ekki fortakslaus. Í tilteknum aðstæðum má lögreglumaður banna myndatöku vegna rannsóknarhagsmuna, hagsmuna þriðja aðila eða ef upptakan veldur verulegri truflun eða hættu við störfin, og þá ber að hlíta því. Þá er birting upptökunnar sérstakt mál sem fellur undir persónuverndarlög nr. 90/2018.

📋 Reglurnar

Meginreglan er sú að lögregla hefur ekki heimild til að banna eða hindra að störf hennar á almannafæri séu mynduð eða tekin upp — hún starfar fyrir opnum tjöldum og lýtur eftirliti borgaranna.
Lögregla getur ekki krafist þess að þú eyðir myndefni eða afhendir tæki fyrir það eitt að hafa myndað; til upptöku síma eða gagna þarf lagaheimild eða dómsúrskurð.
Í einstökum tilvikum má lögreglumaður banna myndatöku vegna rannsóknarhagsmuna, hagsmuna þriðja aðila eða ef hún veldur verulegri truflun eða hættu — slíkri fyrirmælum ber að hlíta.
Að tálma lögreglu við skyldustörf með því að ryðjast inn í aðgerð eða þrengja að henni getur verið refsivert samkvæmt hegningarlögum, óháð því hvort myndavél er á lofti.
Að birta upptöku sem sýnir nafngreinanlega einstaklinga er sjálfstæð vinnsla persónuupplýsinga sem fellur undir persónuverndarlög nr. 90/2018 og getur kallað á lögmæta heimild.

🔓 Undantekningar

Á lokuðum vettvangi eða inni á einkasvæði getur staðan verið önnur en á almannafæri; þar geta bæði húsráðandi og rannsóknarhagsmunir takmarkað myndatöku.
Sé um að ræða viðkvæma þolendur, börn eða vitni getur lögregla takmarkað myndatöku til að vernda hagsmuni þriðja aðila, jafnvel á almannafæri.
Rétturinn til að mynda jafngildir ekki rétti til að birta: dreifing á neti getur brotið gegn persónuvernd eða friðhelgi þótt upptakan sjálf hafi verið heimil.

⚠️ Sektir og afleiðingar

Að mynda lögreglu að störfum á almannafæri er ekki refsivert í sjálfu sér, svo þar liggur engin sekt við. Vandinn kviknar á jöðrunum. Ef þú lætur ekki af myndatöku þegar lögregla hefur lögmæta ástæðu til að banna hana — rannsóknarhagsmuni eða hættu — eða ef þú tálmar aðgerð með því að þrengja að lögreglumönnum, getur það varðað sektum eða fangelsi eftir atvikum samkvæmt hegningar- og lögreglulögum. Faldi kostnaðurinn liggur oftast í birtingunni, ekki upptökunni: að setja myndband af nafngreinanlegu fólki á samfélagsmiðla er vinnsla persónuupplýsinga sem fellur undir persónuverndarlög nr. 90/2018, og sá sem birtir getur bakað sér kvörtun til Persónuverndar, kröfu um að efnið verði fjarlægt og eftir atvikum skaðabóta- eða miskabótaskyldu gagnvart þeim sem sést. Hafa ber í huga að þótt lögregla megi ekki þvinga þig til að eyða efni má hún biðja þig um það — og þú ræður hvort þú verður við því. Skynsamlegast er að halda hæfilegri fjarlægð, trufla ekki og gæta að því hvað þú birtir og af hverjum.

📎 Opinberar heimildir

Síðast staðfest: 2026-07-12

❓ Algengar spurningar

Er löglegt að filma lögregluna á Íslandi?

Já, að meginreglu til má taka upp myndband af lögreglu að störfum á almannafæri, enda hefur lögregla almennt ekki heimild til að banna slíka myndatöku. Það er útbreiddur misskilningur að þetta sé bannað, en rétturinn er ekki fortakslaus og víkur þegar rannsóknarhagsmunir, hagsmunir þriðja aðila eða veruleg truflun réttlæta takmörkun.

Má lögregla láta mig eyða myndbandinu eða taka símann?

Nei, lögregla getur ekki krafist þess að þú eyðir myndefni eða afhendir símann fyrir það eitt að hafa myndað, því til upptöku á tæki eða gögnum þarf lagaheimild eða dómsúrskurð. Hún má biðja þig um að hætta eða eyða, en þú ræður hvort þú verður við því, og geðþóttaupptaka síma án heimildar væri sjálfstætt brot gegn réttindum þínum.

Hvenær má lögregla banna mér að filma?

Lögreglumaður má banna myndatöku í tilteknum aðstæðum þegar rannsóknarhagsmunir, hagsmunir þriðja aðila eða veruleg truflun eða hætta við störfin réttlæta það, og þá ber þér að hlíta fyrirmælunum. Þetta á til dæmis við þegar myndað er of nærri viðkvæmum þolendum, börnum eða vitnum, eða þegar þú þrengir svo að aðgerð að þú tálmar störfum lögreglu.

Má ég birta myndbandið á samfélagsmiðlum?

Að mynda er ekki það sama og að birta, því dreifing á upptöku sem sýnir nafngreinanlega einstaklinga er sjálfstæð vinnsla persónuupplýsinga sem fellur undir persónuverndarlög nr. 90/2018. Birting getur kallað á lögmæta heimild og sá sem setur slíkt efni á netið getur átt yfir höfði sér kvörtun til Persónuverndar, kröfu um að fjarlægja efnið og eftir atvikum bótaskyldu.

Get ég lent í vandræðum fyrir að filma of nálægt?

Já, þótt myndatakan sjálf sé heimil getur það orðið refsivert að tálma lögreglu við skyldustörf, til dæmis með því að ryðjast inn í aðgerð eða þrengja svo að lögreglumönnum að þú truflar þá. Þá snýst málið ekki lengur um myndavélina heldur um hegðun þína, og slík tálmun getur varðað sektum eða fangelsi samkvæmt hegningar- og lögreglulögum.

🔎 Oft leitað

Hvað fólk leitar að þegar það lendir hér:

“má ég filma lögregluna”
“taka upp myndband af lögreglu”
“lögregla eyða myndbandi réttur”
“birta myndband af lögreglu persónuvernd”
“filma lögreglu almannafæri lög”
“tálma lögreglu refsing”