Hvað má girðingin eða skjólveggurinn vera hár?
Það fer eftir hæð og fjarlægð frá mörkum — skjólvegg og girðingu allt að 1,8 m má reisa án byggingarleyfis, en ekki hvar sem er. Samkvæmt gr. 2.3.5 í byggingarreglugerð nr. 112/2012 (texti í gildi 2026) er girðing eða skjólveggur allt að 1,8 m á hæð undanþeginn leyfi ef hann stendur ekki nær lóðarmörkum en 1,8 m. Sé hann nær mörkunum en það má hann aðeins vera jafn hár og fjarlægðin að mörkunum — 1 m frá mörkum þýðir mest 1 m hæð. Goðsögnin sem margir trúa: að maður megi reisa 1,8 m vegg beint á mörkin að vild. Rangt — á mörkunum sjálfum þarf undirritað samkomulag beggja lóðarhafa, skilað til byggingarfulltrúa. Veggur sem festur er við hús má vera allt að 2,0 m langur og 2,5 m hár standi hann a.m.k. 1,8 m frá mörkum. Hæðin er mæld frá hærri lóðinni þar sem hæðarmunur er, og reglan víkur alltaf fyrir deiliskipulagi.
📋 Reglurnar
- Skjólveggur eða girðing allt að 1,8 m á hæð er undanþeginn byggingarleyfi ef hann stendur ekki nær lóðarmörkum en 1,8 m — sbr. gr. 2.3.5 í byggingarreglugerð nr. 112/2012 (2026).
- Standi veggurinn nær mörkunum en 1,8 m má hann aðeins vera jafn hár og fjarlægðin að mörkunum: 1 m frá mörkum = mest 1 m hæð.
- Á lóðarmörkunum sjálfum mega báðir lóðarhafar reisa vegg allt að 1,8 m án leyfis, en aðeins gegn undirrituðu samkomulagi sem skilað er til byggingarfulltrúa.
- Skjólveggur áfastur húsi má vera allt að 2,0 m langur og 2,5 m hár ef hann stendur a.m.k. 1,8 m frá lóðarmörkum.
- Þar sem hæðarmunur er á lóðum er hæðin mæld frá hærri lóðinni, og reglan víkur ávallt fyrir ákvæðum deiliskipulags.
🔓 Undantekningar
- Sé veggurinn hærri en 1,8 m þarf byggingarleyfi óháð fjarlægð frá mörkum, og þá koma til álita kröfur um burðarþol og öryggi.
- Á mörkunum sjálfum dugar hæðin ekki ein — án undirritaðs samkomulags nágranna er veggurinn óleyfilegur þótt hann sé undir 1,8 m.
- Deiliskipulag getur sett strangari mörk (t.d. lægri hámarkshæð við götu); þá gildir skipulagið og reglugerðarmörkin víkja.
⚠️ Sektir og afleiðingar
Skjólveggur eða girðing sem er of há, of nærri mörkum eða á mörkunum án samþykkis er óleyfisframkvæmd. Byggingarfulltrúi getur krafist þess að hún verði lækkuð, færð eða fjarlægð á kostnað eigandans og lagt á dagsektir samkvæmt mannvirkjalögum nr. 160/2010 þar til úr er bætt. Faldi kostnaðurinn liggur oftast í nágrannadeilunni sjálfri: veggur reistur á mörkin án undirritaðs samkomulags getur þurft að víkja jafnvel þótt hann sé löngu risinn, og þá tapast bæði efni og vinna. Rísi ágreiningur getur máli verið skotið til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, sem getur fellt framkvæmdina úr gildi. Að auki getur girðing sem skerðir útsýni, birtu eða umferðaröryggi við götu kallað á kröfu um lækkun frá sveitarfélaginu. Samþykki nágrannans er því ekki formsatriði heldur forsenda þess að veggurinn standi — og það er ódýrara að afla þess fyrirfram en að rífa eftir á.
📎 Opinberar heimildir
- Alþingi · Mannvirkjalög nr. 160/2010 (samfelld lög) →
- HMS · byggingarreglugerð nr. 112/2012 (gr. 2.3.5) →
- Reykjavíkurborg · leiðbeiningar um veggi, girðingar og gróður →
❓ Algengar spurningar
Hvað má skjólveggur vera hár án byggingarleyfis?
Skjólveggur eða girðing má vera allt að 1,8 metra á hæð án byggingarleyfis, að því gefnu að hann standi ekki nær lóðarmörkum en 1,8 metra, samkvæmt gr. 2.3.5 í byggingarreglugerð nr. 112/2012. Standi hann nær mörkunum lækkar leyfileg hæð sem því nemur, því hún má þá ekki vera meiri en fjarlægðin að mörkunum.
Má ég reisa vegg beint á lóðarmörkin?
Já, en aðeins með undirrituðu samkomulagi við eiganda aðliggjandi lóðar sem skilað er til byggingarfulltrúa, og þá má veggurinn vera allt að 1,8 metra. Án slíks samkomulags er veggur á mörkunum óleyfilegur, jafnvel þótt hann sé lægri en 1,8 metrar, og nágranninn getur krafist þess að hann verði fjarlægður.
Hvernig er hæð veggjar mæld þegar lóðir eru í halla?
Þar sem hæðarmunur er milli lóða við mörkin er hæð veggjarins mæld frá yfirborði hærri lóðarinnar, ekki þeirrar lægri. Þetta skiptir máli því sami veggur getur mælst löglegur frá annarri hliðinni en of hár frá hinni, og deiliskipulag getur auk þess sett lægri hámarkshæð en reglugerðin.
Þarf ég leyfi fyrir vegg sem er áfastur húsinu?
Skjólveggur sem festur er við húsið má vera allt að 2,0 metra langur og 2,5 metra hár án leyfis, svo fremi sem hann stendur að minnsta kosti 1,8 metra frá lóðarmörkum. Sé hann lengri, hærri eða nær mörkunum en það fellur hann utan undanþágunnar og verður byggingarleyfisskyldur.
Hvað gerist ef nágranninn reisir of háan vegg á mörkin?
Þú getur beint erindi til byggingarfulltrúa, sem getur krafist þess að veggurinn verði lækkaður, færður eða fjarlægður og beitt dagsektum ef ekki er orðið við því. Sé veggurinn reistur á mörkin án þíns samþykkis er hann óleyfilegur, og ágreiningi má vísa til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála.
🔎 Oft leitað
Hvað fólk leitar að þegar það lendir hér:
- “skjólveggur hámarkshæð”
- “girðing á lóðarmörkum leyfi”
- “hvað má girðing vera há”
- “skjólveggur án byggingarleyfis”
- “samþykki nágranna girðing”
- “girðing 1,8 metrar regla”