Μπορώ να κάνω διαδήλωση;
Ναι: η ειρηνική, άοπλη συνάθροιση είναι συνταγματικό δικαίωμα (άρθρο 11). Με τον Ν. 4703/2020 ισχύει καθεστώς γνωστοποίησης — όχι άδειας: ο οργανωτής γνωστοποιεί στην τοπική αστυνομία (γραπτά ή online) ταυτότητα, τόπο, ώρα, σκοπό και διαδρομή. Ο «οργανωτής» είναι θεσμικός ρόλος (όποιος καλεί το κοινό ή κατονομάζεται). Οι αρχές μπορούν με αιτιολογημένη απόφαση να περιορίσουν ή απαγορεύσουν για σοβαρή απειλή δημόσιας τάξης ή δυσανάλογη διατάραξη, και να διαλύσουν συνάθροιση που απαγορεύτηκε ή παραβιάζει όρους. Ο οργανωτής έχει αστική ευθύνη για ζημίες, εκτός αν έγινε εγκαίρως η γνωστοποίηση. Με λίγα λόγια: ναι, με γνωστοποίηση.
📋 Οι κανόνες
- Καθεστώς γνωστοποίησης, όχι άδειας (Ν. 4703/2020)
- Ο οργανωτής: γνωστοποιεί τόπο/ώρα/σκοπό/διαδρομή
- Αρχές: περιορισμός/απαγόρευση με αιτιολογία (σοβαρός κίνδυνος)
- Διάλυση αν απαγορεύτηκε ή παραβιάζει όρους
- Οργανωτής: αστική ευθύνη για ζημίες (πλην έγκαιρης γνωστοποίησης)
🔓 Εξαιρέσεις
- Πρωτομαγιά & Πολυτεχνείο (17 Νοε): χωρίς γνωστοποίηση
- Αυθόρμητες συναθροίσεις: επιτρέπονται χωρίς προειδοποίηση
- Ειρηνική/άοπλη: η προστασία αφορά μόνο αυτές
⚠️ Κυρώσεις και πρόστιμα
Η ειρηνική συμμετοχή δεν τιμωρείται — είναι δικαίωμα. Όμως η βίαιη μεταβολή του ειρηνικού χαρακτήρα μιας συνάθροισης τιμωρείται με φυλάκιση έως 2 έτη, και ο οργανωτής έχει αστική ευθύνη να αποζημιώσει τρίτους για ζημίες από συμμετέχοντες — εκτός αν έγινε εγκαίρως η γνωστοποίηση και τηρήθηκαν οι υποχρεώσεις (χωρίς ανώτατο όριο στην αποζημίωση). Προσοχή σε μύθο: «χρειάζεσαι άδεια της αστυνομίας για διαδήλωση» — λάθος· είναι γνωστοποίηση, όχι αδειοδότηση. Για να είσαι εντάξει ως οργανωτής: κάνε γνωστοποίηση εγκαίρως, τήρησε τους όρους (διαδρομή/ώρα), και φρόντισε η συνάθροιση να παραμείνει ειρηνική και άοπλη.
📎 Επίσημες πηγές
- Ν. 4703/2020 — δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις →
- ΠΔ 73/2020 — εφαρμογή →
- Σύνταγμα (άρθρο 11) — δικαίωμα συνάθροισης →
❓ Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζομαι άδεια για να διαδηλώσω;
Όχι. Η ειρηνική, άοπλη συνάθροιση είναι συνταγματικό δικαίωμα. Ισχύει καθεστώς γνωστοποίησης, όχι άδειας: ο οργανωτής ενημερώνει την αστυνομία για τόπο, ώρα, σκοπό και διαδρομή. Είναι μύθος ότι χρειάζεται έγκριση ή άδεια της αστυνομίας για να γίνει διαδήλωση.
Ποιος είναι ο οργανωτής και τι ευθύνη έχει;
Οργανωτής είναι όποιος καλεί το κοινό στη συνάθροιση ή κατονομάζεται στη γνωστοποίηση. Έχει αστική ευθύνη να αποζημιώσει τρίτους για ζημίες που προκαλούν συμμετέχοντες, εκτός αν έγινε εγκαίρως η γνωστοποίηση και τηρήθηκαν οι υποχρεώσεις. Είναι ένας θεσμοθετημένος ρόλος.
Μπορεί να απαγορευτεί μια συνάθροιση;
Ναι, με αιτιολογημένη απόφαση των αρχών, για σοβαρή απειλή της δημόσιας τάξης ή δυσανάλογη διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής. Η αστυνομία μπορεί επίσης να διαλύσει συνάθροιση που απαγορεύτηκε, δεν γνωστοποιήθηκε ή παραβιάζει τους όρους που τέθηκαν.
Χρειάζεται γνωστοποίηση για κάθε συγκέντρωση;
Όχι για όλες. Οι παραδοσιακές συναθροίσεις της Πρωτομαγιάς και της επετείου του Πολυτεχνείου (17 Νοεμβρίου) δεν χρειάζονται γνωστοποίηση, ενώ επιτρέπονται και αυθόρμητες συναθροίσεις χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Σε άλλες περιπτώσεις η γνωστοποίηση είναι ο κανόνας.
Τι κινδυνεύει όποιος ασκεί βία;
Η βίαιη μεταβολή του ειρηνικού χαρακτήρα μιας συνάθροισης τιμωρείται με φυλάκιση έως 2 έτη. Η προστασία του δικαιώματος αφορά μόνο τις ειρηνικές και άοπλες συναθροίσεις. Πράξεις βίας ή οπλοφορίας βγάζουν τη συμμετοχή εκτός του προστατευόμενου πεδίου του δικαιώματος.
🔎 Συχνές αναζητήσεις
Τι ψάχνουν οι χρήστες για να φτάσουν εδώ:
- “διαδηλωση αδεια γνωστοποιηση”
- “ν 4703/2020 συναθροισεις”
- “οργανωτης διαδηλωσης ευθυνη”
- “απαγορευση συναθροισης”
- “δικαιωμα διαδηλωσης συνταγμα”
- “διαλυση διαδηλωσης αστυνομια”