🍺 Má ég keyra eftir einn bjór?

Nei

Stutt svar

Nei, í reynd ekki — refsimörkin eru 0,5‰ og einn drykkur getur dugað. Samkvæmt umferðarlögum nr. 77/2019 liggja refsimörkin við 0,5 prómill í blóði eða 0,25 mg/l í útöndunarlofti. Goðsögnin sem lifir góðu lífi: að mörkin séu 0,2‰. Það stóð til í frumvarpinu 2019 en var ekki lögfest — refsað er fyrst við 0,5‰. Reglugerð nr. 1240/2019 raðar sektum í þrep: 0,50–0,60‰ gefa 90.000 kr. og 2 mánaða sviptingu, 0,76–0,90‰ gefa 120.000 kr. og hálfs árs sviptingu, og yfir 1,20‰ fer sviptingin í eitt og hálft ár eða meira. Hitt sem fólk vanmetur: þú tapar prófinu strax við lægsta þrep — svipting er ekki valkostur heldur sjálfvirk afleiðing. Að neita mælingu jafngildir ölvunarakstri. Slepptu akstrinum.

📋 Reglurnar

Refsimörkin eru 0,5‰ í blóði eða 0,25 mg/l í útöndunarlofti (umferðarlög nr. 77/2019). Að aka undir áhrifum sem skerða hæfni er alltaf óheimilt, óháð magni.
Sektir og svipting fara í þrep eftir magni (reglugerð 1240/2019): 0,50–0,60‰ = 90.000 kr. + 2 mán., 0,91–1,10‰ = 130.000 kr. + 8 mán., 1,20–1,50‰ = 180.000 kr. + 1½ ár.
Yfir 1,20‰ þyngist allt hratt: 2,51‰ eða meira gefur 270.000 kr. og 3½ árs sviptingu. Ítrekað brot innan þriggja ára margfaldar sviptinguna.
Að neita öndunar- eða blóðprufu telst refsivert og hefur sömu afleiðingar og ölvunarakstur — 130.000 kr. og árs svipting við fyrsta brot.
Lyfjaakstur (kannabis, kókaín, amfetamín, róandi lyf) fellur undir 50. gr.: lítið magn 100.000 kr. + 6 mán., mikið magn 200.000 kr. + minnst 1½ ár.

🔓 Undantekningar

Refsimörkin gilda óháð því hversu vel þér finnst þú keyra. Líkamsþyngd, tími og magn ráða prómillinu — það er engin örugg þumalputtaregla um „einn drykk".
Lyf tekin samkvæmt læknisráði afsaka ekki akstur ef þau skerða aksturshæfni. Ábyrgðin er ökumannsins að aka ekki undir slíkum áhrifum.
Að fá sér áfengi innan sex klukkustunda eftir akstur til að fela ástandið er sjálfstætt brot (50.000 kr.) ef lögreglurannsókn er líkleg.

⚠️ Sektir og afleiðingar

Sektin ein spannar frá 90.000 kr. við lægsta þrep upp í 270.000 kr. við hæsta, en fjárhæðin er ekki aðalatriðið. Sviptingin er það: minnst tveir mánuðir strax við 0,50–0,60‰ og allt að þrjú og hálft ár við hæsta þrep, án möguleika á að velja sektina í staðinn. Ítrekað brot innan þriggja ára tvöfaldar dæmið — 0,50–1,19‰ verða þá 240.000 kr. og þriggja ára svipting. Í alvarlegum tilvikum eða við endurtekin brot má svipta ökuréttindum varanlega, og alvarleg brot geta varðað fangelsi allt að 2 árum. Að neita mælingu bjargar engu — það gefur 130.000 kr. og árs sviptingu. Faldi kostnaðurinn kemur síðan frá tryggingum: bótaábyrgð getur fallið á ökumann sem ekur ölvaður, og iðgjöld hækka. Að láta annan ölvaðan aka bílnum þínum er líka refsivert.

📎 Opinberar heimildir

Síðast staðfest: 2026-07-12

❓ Algengar spurningar

Eru mörkin 0,2 eða 0,5 prómill?

Refsimörkin eru 0,5 prómill í blóði eða 0,25 mg/l í útöndunarlofti — það er talan sem lögreglan og reglugerð 1240/2019 miða við. Tillaga um að lækka mörkin í 0,2‰ kom fram þegar ný umferðarlög voru sett 2019 en var ekki lögfest, svo 0,2-talan sem víða sést er einfaldlega röng.

Hvað þolir maður marga drykki?

Í reynd engan öruggan fjölda, því 0,5‰ mörkunum má ná með einum drykk eftir líkamsþyngd og tíma. Það er engin áreiðanleg þumalputtaregla, og eina örugga leiðin er að aka alls ekki ef þú hefur drukkið — restin er ágiskun sem getur kostað prófið.

Missi ég örugglega prófið við lægsta þrep?

Já, svipting fylgir sjálfkrafa strax við 0,50–0,60‰ og er þá minnst tveir mánuðir. Sviptingin er ekki valkostur sem hægt er að kaupa sig frá með sektinni, og hún lengist eftir því sem prómillið hækkar — upp í þrjú og hálft ár við hæsta þrep.

Hvað gerist ef ég neita mælingu?

Að neita öndunar- eða blóðprufu telst refsivert og hefur sömu afleiðingar og ölvunarakstur sjálfur. Fyrsta brot gefur 130.000 kr. sekt og árs sviptingu, og neitunin bjargar engu — lögreglan hefur heimild til að krefjast mælingar við grun um ölvunarakstur.

Gildir þetta líka um kannabis og lyf?

Já, akstur undir áhrifum fíkniefna og aksturshamlandi lyfja fellur undir 50. gr. umferðarlaga. Lítið magn gefur 100.000 kr. og hálfs árs sviptingu en mikið magn 200.000 kr. og minnst eitt og hálft ár, og lyf samkvæmt læknisráði afsaka ekki akstur ef þau skerða hæfni.

🔎 Oft leitað

Hvað fólk leitar að þegar það lendir hér:

“ölvunarakstur mörk ísland”
“áfengismagn akstur 0,5”
“svipting ölvunarakstur”
“sekt ölvunarakstur”
“má ég keyra eftir bjór”
“prómill akstur ísland”