Má ég setja upp öryggismyndavél heima hjá mér?
Það fer eftir því hvert hún vísar — myndavél sem tekur aðeins þína eigin einkalóð er undanþegin, en um leið og hún nær út fyrir hana gilda fullar persónuverndarreglur. Goðsögnin: að myndavél á eigin húsi sé aldrei mál persónuverndar. Rangt — samkvæmt lögum um persónuvernd nr. 90/2018 fellur heimavöktun undir heimilisundanþáguna (2. mgr. 4. gr.) aðeins meðan hún tekur eingöngu þitt eigið einkasvæði. Um leið og sjónsvið vélarinnar nær gangstétt, götu, sameiginlegri aðkomu eða lóð nágranna fellur undanþágan niður og þá þarftu lögmætan tilgang, merkingar og að eyða upptökum innan tímamarka. Um vöktunina gilda reglur Persónuverndar nr. 50/2023 (sem felldu úr gildi eldri reglur nr. 837/2006). Stærsta breytingin sem margir vita ekki: geymslutími upptaka var lengdur úr 30 dögum í 90 daga með reglum nr. 1329/2025 (í gildi frá desember 2025). Þú verður að merkja svæðið greinilega áður en fólk gengur inn á það, með upplýsingum um hver ber ábyrgð á vöktuninni.
📋 Reglurnar
- Myndavél sem tekur eingöngu þitt eigið einkasvæði fellur undir heimilisundanþáguna (2. mgr. 4. gr. laga nr. 90/2018) og er utan persónuverndarlaga.
- Nái sjónsvið vélarinnar götu, gangstétt, sameiginlegri aðkomu eða lóð nágranna fellur undanþágan niður og fullar skyldur taka gildi: lögmætur tilgangur, merking og eyðing.
- Um rafræna vöktun gilda reglur Persónuverndar nr. 50/2023, sem felldu úr gildi eldri reglur nr. 837/2006.
- Geymslutími upptaka var lengdur úr 30 dögum í 90 daga með reglum nr. 1329/2025 (í gildi frá desember 2025); lengur má ekki geyma nema sérstök undantekning eigi við.
- Merkja verður vaktað svæði greinilega með skilti eða á annan áberandi hátt áður en gengið er inn á það, með upplýsingum um ábyrgðaraðila (8. gr. reglna nr. 50/2023).
🔓 Undantekningar
- Innan heimilisundanþágunnar — vél sem tekur aðeins þitt eigið einkasvæði — gilda hvorki merkingar- né geymslureglurnar.
- Upptöku sem tengist tilteknu atviki (t.d. innbroti sem er í rannsókn) má varðveita lengur en 90 daga meðan málið er til meðferðar.
- Vöktun á sameign fjöleignarhúss er ekki einkamál eins íbúa heldur ákvörðun húsfélagsins og lýtur reglum Persónuverndar um sameiginlega vöktun.
⚠️ Sektir og afleiðingar
Vél sem nær út fyrir þitt einkasvæði án lögmæts tilgangs, merkinga eða innan geymslumarka er brot á lögum nr. 90/2018 og reglum nr. 50/2023. Persónuvernd getur, að fenginni kvörtun eða að eigin frumkvæði, gefið fyrirmæli um að vélinni verði beint frá, að upptökum verði eytt og að merkingar verði settar upp, og lagt á stjórnvaldssektir samkvæmt persónuverndarlögunum. Faldi kostnaðurinn er tvíþættur. Í fyrsta lagi getur nágranni sem telur á sér brotið kvartað til Persónuverndar og krafist úrbóta, og slík mál hafa endað með því að vél sem vísaði á lóð nágranna var úrskurðuð ólögmæt. Í öðru lagi getur myndefni sem tekið er ólöglega ekki nýst sem sönnun með sama hætti og löglegt efni, og sá sem birtir eða dreifir upptökum af nágranna getur bakað sér refsiábyrgð fyrir brot á friðhelgi einkalífs. Merkingar og rétt beint sjónsvið eru því ekki formsatriði heldur forsenda þess að vöktunin standist.
📎 Opinberar heimildir
- Persónuvernd · reglur nr. 50/2023 um rafræna vöktun →
- Alþingi · Lög um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga nr. 90/2018 →
- Stjórnartíðindi · reglur nr. 1329/2025 (geymslutími 90 dagar) →
❓ Algengar spurningar
Þarf ég að tilkynna Persónuvernd um öryggismyndavél heima?
Ef vélin tekur eingöngu þitt eigið einkasvæði fellur hún undir heimilisundanþáguna og er utan persónuverndarlaga, svo þá þarf hvorki tilkynningu né merkingu. Um leið og sjónsvið hennar nær götu, gangstétt eða lóð nágranna gilda fullar reglur, og þá þarftu lögmætan tilgang, merkingar og að eyða upptökum innan tímamarka.
Má myndavélin mín ná yfir á gangstéttina eða lóð nágrannans?
Það er ekki bannað fortakslaust, en um leið og vélin nær út fyrir þitt einkasvæði fellur heimilisundanþágan niður og fullar skyldur taka gildi. Persónuvernd hefur úrskurðað vél sem vísaði á lóð nágranna ólögmæta, svo réttast er að beina sjónsviðinu einungis að þínu eigin svæði nema ríkur og lögmætur tilgangur réttlæti annað.
Hversu lengi má ég geyma upptökur úr öryggismyndavél?
Geymslutíminn var lengdur úr 30 dögum í 90 daga með reglum nr. 1329/2025 sem tóku gildi í desember 2025, svo miðað við 2026 má að jafnaði geyma upptökur í allt að 90 daga. Lengur má ekki geyma þær nema sérstök undantekning eigi við, til dæmis þegar upptaka tengist atviki sem er til rannsóknar.
Þarf ég að setja upp skilti um að myndavél sé í notkun?
Já, þegar vöktunin fellur ekki undir heimilisundanþáguna verður að merkja svæðið greinilega með skilti eða á annan áberandi hátt áður en fólk gengur inn á það. Merkingin á að sýna hver ber ábyrgð á vöktuninni og hvar má nálgast frekari upplýsingar, samkvæmt 8. gr. reglna Persónuverndar nr. 50/2023.
Eru gömlu reglurnar nr. 837/2006 enn í gildi?
Nei, reglur nr. 837/2006 um rafræna vöktun voru felldar úr gildi og í þeirra stað gilda nú reglur Persónuverndar nr. 50/2023. Þetta skiptir máli því bæði merkingar- og geymslukröfur breyttust, og geymslutíminn er nú 90 dagar eftir breytinguna 2025 en ekki 30 dagar eins og hann var um tíma.
🔎 Oft leitað
Hvað fólk leitar að þegar það lendir hér:
- “öryggismyndavél heima reglur”
- “eftirlitsmyndavél nágranni”
- “rafræn vöktun heimili”
- “geymslutími upptaka myndavél”
- “merking myndavél persónuvernd”
- “myndavél á götu lög”