Mag ik een exotisch huisdier houden?
Dat mag enkel als de soort op de relevante positieflijst staat — België werkt met een gesloten witte lijst van dieren die je als huisdier mag houden, en voor al de rest heb je een individuele ministeriële afwijking nodig. Sinds de zesde staatshervorming is dit een gewestbevoegdheid, dus de regels verschillen per gewest. De zoogdierenpositieflijst telt 42 soorten (KB van 16 juli 2009): hond, kat, konijn, fret, cavia, chinchilla, diverse knaagdieren … Grote katachtigen en de meeste wilde soorten mogen niet. Vlaanderen heeft sinds 1 oktober 2019 ook een reptielenpositieflijst (422 soorten); Brussel nam die lijst over op 26 november 2020. Belangrijk in 2024–2026: de Waalse reptielenlijst werd op 16 juli 2024 door de Raad van State vernietigd, zodat Wallonië momenteel geen geldige reptielenlijst heeft en een nieuwe lijst in voorbereiding is. Bovenop de positieflijsten geldt federaal de CITES-regeling voor beschermde soorten.
📋 De regels
- Zoogdieren: enkel de ~42 soorten van de positieflijst (KB 16 juli 2009) mag je vrij houden
- Reptielen (Vlaanderen/Brussel): enkel soorten op de reptielenpositieflijst (422 in Vlaanderen sinds 2019)
- Wallonië: de reptielenlijst werd op 16 juli 2024 vernietigd — momenteel geen geldige lijst, nieuwe in voorbereiding
- Niet-gelijste soort: enkel met een ministeriële erkenning (advies Dierentuincommissie); kost 60 euro per soort
- CITES (federaal): beschermde soorten (schildpadden, papegaaien, sommige slangen) vereisen CITES-documenten
- Vlaanderen (VLAREM): meer dan 30 reptielen houden vereist een omgevingsvergunning
🔓 Uitzonderingen
- Dieren die je al hield vóór een lijst in voege trad, mag je met bewijs verder houden (grandfathering)
- Een afwijking voor een niet-gelijste soort wordt niet automatisch toegekend (advies binnen 6 maanden)
⚠️ Sancties en boetes
Een niet-toegelaten soort houden is een inbreuk op de dierenwelzijnswetgeving. In Vlaanderen zijn de administratieve boetes sinds 1 januari 2026 sterk verhoogd: van 26 tot 100.000 euro (voor de opdeciemen), naargelang de ernst en herhaling; in ernstige gevallen is er strafvervolging. De overheid kan illegaal gehouden dieren in beslag nemen en onderbrengen in een opvang of dierentuin. Wallonië en Brussel hanteren vergelijkbare sancties plus inbeslagname.
📎 Officiële bronnen
- Dierenwelzijn Vlaanderen · positieflijst reptielen →
- Bien-être animal Wallonie · liste positive →
- Leefmilieu Brussel · welke dieren mag u houden →
❓ Veelgestelde vragen
Mag ik zomaar een exotisch dier houden?
Nee. Je mag enkel zoogdieren van de positieflijst (42 soorten) houden, en in Vlaanderen en Brussel enkel reptielen van de reptielenpositieflijst. Voor een niet-gelijste soort heb je een ministeriële afwijking nodig.
Welke zoogdieren staan op de positieflijst?
Ongeveer 42 soorten, waaronder hond, kat, konijn, fret, cavia, chinchilla en diverse knaagdieren, en enkele hertensoorten en alpaca. Grote katachtigen, apen en de meeste wilde soorten staan er niet op.
Mag ik een reptiel houden?
In Vlaanderen en Brussel enkel als de soort op de reptielenpositieflijst staat (422 soorten in Vlaanderen sinds 2019). In Wallonië is de reptielenlijst sinds 16 juli 2024 vernietigd; er is momenteel geen geldige lijst en een nieuwe is in voorbereiding.
Wat riskeer ik als ik een verboden dier houd?
Inbeslagname van het dier en, in Vlaanderen sinds 1 januari 2026, een administratieve boete van 26 tot 100.000 euro naargelang de ernst. Bij ernstige feiten volgt strafvervolging.
🔎 Vaak gezocht
Waarmee mensen hier belanden:
- “exotisch huisdier belgie positieflijst”
- “positieflijst zoogdieren 42 soorten”
- “reptiel houden vlaanderen lijst”
- “waalse reptielenlijst vernietigd”
- “cites beschermde soort huisdier”