Hoe werkt orgaandonatie?
In België is iedereen na overlijden automatisch orgaandonor, tenzij je je bij leven verzet hebt — het is een systeem van 'veronderstelde toestemming' (opting out). Volgens de wet van 13 juni 1986 wordt elke persoon die in het bevolkingsregister staat (of langer dan 6 maanden in het vreemdelingenregister) als donor beschouwd, tenzij die een verzet registreerde. Sinds 1 juli 2020 kan je je keuze zélf vastleggen — online via masanté/mijngezondheid, bij je gemeente of via je huisarts. Je kan afzonderlijk toestemmen of je verzetten voor vier doelen: transplantatie van organen, van weefsels/cellen, voor het maken van geneesmiddelen en voor wetenschappelijk onderzoek. Heb je een uitdrukkelijke keuze geregistreerd, dan kan je familie die niet overrulen. Minderjarigen vanaf 12 jaar kunnen zich registreren (enkel via gemeente of arts). Bij donatie bij leven (bv. een nier) moet je meerderjarig zijn en vooraf schriftelijk toestemmen; organen verkopen is verboden.
📋 De regels
- Veronderstelde toestemming (opting out): iedereen is donor tenzij hij zich verzette (wet 13 juni 1986)
- Geldt voor wie in het bevolkingsregister staat, of langer dan 6 maanden in het vreemdelingenregister
- Sinds 1 juli 2020: registreer je keuze zelf online (masanté), bij de gemeente of via je huisarts
- Je kan kiezen per doel: organen, weefsels/cellen, geneesmiddelen, onderzoek
- Een uitdrukkelijke keuze kan de familie niet overrulen; registreerde je niets, dan kan de familie zich verzetten
- Donatie bij leven: meerderjarig, voorafgaande schriftelijke toestemming; verkoop verboden
🔓 Uitzonderingen
- Minderjarigen vanaf 12 jaar kunnen zich registreren, maar enkel via de gemeente of de huisarts
- Een minderjarige of wilsonbekwame kan enkel via de gemeente/arts een verzet laten registreren; dat vervalt op 18 jaar
⚠️ Sancties en boetes
Dit is geen boetezaak: je bent vrij om donor te zijn of je te verzetten, en je kan je keuze op elk moment wijzigen. Wél is de verkoop van organen verboden, en overlijden wordt pas vastgesteld door drie artsen die losstaan van het transplantatieteam. De boodschap van de overheid: leg je keuze uitdrukkelijk vast én bespreek ze met je familie, zodat er geen twijfel bestaat.
📎 Officiële bronnen
- FOD Volksgezondheid · orgaandonatie →
- MijnGezondheid (masanté) · orgaandonatie registreren →
- ejustice · wet van 13 juni 1986 (wegneming en transplantatie van organen) →
❓ Veelgestelde vragen
Ben ik automatisch orgaandonor?
Ja. In België is iedereen die in het bevolkingsregister staat na overlijden donor, tenzij je je bij leven verzet hebt. Dat is het systeem van veronderstelde toestemming.
Hoe leg ik mijn keuze vast?
Sinds 1 juli 2020 kan dat online via masanté/mijngezondheid, bij je gemeente of via je huisarts. Je kan toestemmen of je verzetten, algemeen of per doel (organen, weefsels, geneesmiddelen, onderzoek).
Kan mijn familie mijn keuze tegenhouden?
Als je een uitdrukkelijke keuze registreerde, niet. Registreerde je niets, dan kan je familie zich verzetten tegen wegneming. Leg je keuze dus best zelf vast én bespreek ze.
Mag ik bij leven een orgaan doneren?
Ja, als meerderjarige, met voorafgaande schriftelijke toestemming, bijvoorbeeld een nier of een leverkwab. Het risico voor jou mag niet buiten verhouding staan, en organen verkopen is verboden.
🔎 Vaak gezocht
Waarmee mensen hier belanden:
- “orgaandonor belgie automatisch”
- “orgaandonatie registreren online”
- “verzet orgaandonatie gemeente”
- “orgaandonatie veronderstelde toestemming”
- “donatie bij leven nier”