A kam të drejtë ta riparoj një produkt në garanci në vend që të ma zëvendësojnë?
Pjesërisht: brenda garancisë ke të drejtë të kërkosh riparim pa pagesë, por një "e drejtë për riparim" e mëvetësishme si në BE nuk është ende ligj në Shqipëri. Sipas ligjit nr. 9902/2008 "Për mbrojtjen e konsumatorëve", për një produkt jo në përputhje me kontratën ke të drejtë, pa pagesë, riparimin ose zëvendësimin, dhe nëse këto nuk zgjidhen brenda një afati të arsyeshëm, uljen e çmimit ose kthimin e parave. Miti se "garancia do të thotë vetëm zëvendësim" ose "pas garancisë s'ke asnjë të drejtë" është i pasaktë: brenda afatit ligjor të garancisë mund të kërkosh riparimin, dhe tregtari nuk mund të të imponojë një zgjidhje qartësisht joproporcionale. Ajo që nuk ekziston ende si detyrim i veçantë ligjor është modeli i ri europian (Direktiva e BE-së 2024/1799) për pjesë këmbimi të garantuara dhe riparim edhe jashtë garancisë; Shqipëria si vend kandidat nuk e ka transpozuar. Ndaj mos u mbështet te "ligji i ri i riparimit" — sot të mbron garancia.
📋 Rregullat
- Ligji nr. 9902/2008 "Për mbrojtjen e konsumatorëve" të jep, për mospërputhje, të drejtën e riparimit ose zëvendësimit pa pagesë.
- Nëse riparimi apo zëvendësimi nuk realizohet brenda një afati të arsyeshëm, mund të kërkosh ulje çmimi ose kthim parash.
- Tregtari nuk mund të të imponojë një zgjidhje qartësisht joproporcionale; zgjedhja mes riparimit e zëvendësimit peshohet me kosto e shqetësim.
- Kjo mbrojtje vlen brenda afatit ligjor të garancisë dhe nuk zëvendësohet nga një "garanci tregtare" më e ngushtë e shitësit.
- Një "e drejtë për riparim" e mëvetësishme në stilin e Direktivës së BE-së 2024/1799 nuk është ende pjesë e detyrueshme e ligjit shqiptar.
🔓 Përjashtimet
- Dëmtimet nga keqpërdorimi, konsumimi normal ose ndërhyrjet e paautorizuara zakonisht nuk mbulohen nga garancia ligjore.
- Garancitë tregtare (zgjatje afati, shërbime shtesë) janë vullnetare dhe u shtohen, por nuk i heqin, të drejtave ligjore të konsumatorit.
- Për produkte të përdorura, afati dhe kushtet mund të ndryshojnë sipas marrëveshjes, brenda kufijve që lejon ligji.
⚠️ Gjobat dhe pasojat
Këtu "pasoja" nuk është një gjobë që paguan ti, por ajo që rrezikon tregtari që t'i shkel të drejtat. Nëse ai refuzon riparimin ose zëvendësimin që të takon brenda garancisë, ankesa shkon te Inspektorati Shtetëror i Mbikëqyrjes së Tregut dhe strukturat e mbrojtjes së konsumatorit, që mund t'i vendosin masa administrative për shkelje të ligjit 9902/2008. Për ty, "kostoja" e vërtetë është koha e humbur dhe rreziku të mbetesh me një produkt të prishur nëse pranon një zgjidhje të gabuar; prandaj mos e lësho të drejtën për ulje çmimi ose kthim parash kur riparimi zvarritet. Kujdes edhe me kurthin e informacionit: meqë një "ligj i ri për riparimin" në stilin e BE-së nuk është ende në fuqi këtu, mos prano premtime "detyrimi për pjesë këmbimi" që ende nuk i imponon ligji shqiptar. Ruaj faturën, garancinë me shkrim dhe komunikimet — pa to, çdo e drejtë bëhet e vështirë të provohet.
📎 Burime zyrtare
- QBZ · Ligji nr. 9902/2008 "Për mbrojtjen e konsumatorëve" →
- Inspektorati Shtetëror i Mbikëqyrjes së Tregut · mbrojtja e konsumatorit →
- Komisioni Evropian · e drejta për riparim (Direktiva 2024/1799) →
❓ Pyetje të shpeshta
A kam të drejtë të kërkoj riparim në vend të zëvendësimit?
Po, brenda garancisë ligjore mund të kërkosh riparimin pa pagesë për një produkt jo në përputhje. Tregtari nuk mund të të imponojë një zgjidhje qartësisht joproporcionale, por zgjedhja peshohet edhe me koston e shqetësimin.
A ekziston "e drejta për riparim" si në BE?
Jo ende si detyrim i veçantë. Modeli i ri europian për pjesë këmbimi dhe riparim jashtë garancisë vjen nga Direktiva 2024/1799, të cilën Shqipëria si vend kandidat nuk e ka transpozuar. Sot të mbron kryesisht garancia ligjore.
Çfarë ndodh nëse riparimi zvarritet?
Nëse riparimi ose zëvendësimi nuk kryhet brenda një afati të arsyeshëm, ke të drejtë të kërkosh ulje të çmimit ose kthim të parave. Mos e prano zvarritjen pafund, sepse ligji të njeh një zgjidhje alternative.
A mbulohet çdo defekt nga garancia?
Jo. Dëmtimet nga keqpërdorimi, konsumimi normal ose ndërhyrjet e paautorizuara zakonisht nuk mbulohen. Garancia ligjore mbron mospërputhjen me kontratën, jo çdo prishje që vjen nga përdorimi i gabuar.
A e zëvendëson garancia tregtare atë ligjore?
Jo, ajo vetëm i shtohet. Një garanci tregtare e shitësit mund të japë afate ose shërbime shtesë, por nuk i heq të drejtat që ligji 9902/2008 ia jep konsumatorit. Minimumin ligjor e ke gjithnjë.
🔎 Kërkohet shpesh
Çfarë kërkojnë njerëzit kur mbërrijnë këtu:
- “e drejta per riparim shqiperi”
- “garancia ligjore riparim ose zevendesim”
- “ligji per mbrojtjen e konsumatoreve garanci”
- “riparim produkti ne garanci”
- “kthim parash produkt me defekt”
- “e drejta per riparim be direktiva”