🛠️ Hvað get ég gert ef varan sem ég keypti er gölluð?

Já

Stutt svar

Já — reynist varan gölluð átt þú rétt gagnvart seljandanum, og kvörtunarfresturinn er tvö ár, eða fimm ár fyrir vöru sem á að endast lengur. Samkvæmt lögum nr. 48/2003 um neytendakaup berð þú upp galla án ástæðulauss dráttar eftir að þú verður hans var, og aldrei innan skemmri tíma en tveggja mánaða frá því. Kvörtunarfresturinn er tvö ár frá afhendingu, en fimm ár fyrir hluti sem ætlaður er verulega lengri endingartími (heimilistæki, húsgögn, bílar). Galli sem kemur fram innan sex mánaða telst hafa verið til staðar við afhendingu — seljandinn ber sönnunarbyrðina. Goðsögnin sem kostar fólk réttindi: að sex ára reglan gildi (hún er ensk, ekki íslensk), eða að eins árs ábyrgð framleiðanda takmarki réttinn. Hvorugt er rétt — lögbundni rétturinn er við seljandann, óháð styttri ábyrgðaryfirlýsingu, og þú þarft hvorki upprunalegar umbúðir né að sætta þig við að vera vísað á framleiðandann.

📋 Reglurnar

Kvörtunarfrestur er tvö ár frá afhendingu fyrir venjulega vöru, og fimm ár fyrir vöru sem á að endast verulega lengur (27. gr. laga nr. 48/2003).
Þú skalt bera upp galla án ástæðulauss dráttar eftir að þú verður hans var, en fresturinn til að kvarta er aldrei skemmri en tveir mánuðir frá því.
Galli sem kemur fram innan sex mánaða frá afhendingu telst hafa verið til staðar við afhendingu — seljandinn ber sönnunarbyrðina um annað.
Úrræðin eru stigskipt: fyrst úrbót eða ný afhending á kostnað seljanda, síðan afsláttur eða riftun, og eftir atvikum skaðabætur (29.–32. gr.).
Rétturinn er gagnvart seljanda; frjáls ábyrgðaryfirlýsing framleiðanda eða seljanda til skemmri tíma skerðir ekki þennan lögbundna rétt.

🔓 Undantekningar

Ábyrgðaryfirlýsing sem tekur ábyrgð til lengri tíma en lögin eða á fleiri atriðum gildir til viðbótar — hún má bæta stöðu þína en ekki rýra hana.
Gallar sem stafa af rangri meðferð, sliti eða óhöppum neytandans falla utan réttarins; hann tekur til galla sem voru til staðar við afhendingu.
Missir réttar getur orðið ef þú tilkynnir ekki innan frestanna — nema seljandi hafi sýnt af sér vítavert gáleysi eða óheiðarleika.

⚠️ Sektir og afleiðingar

Kostnaðurinn liggur oftast í því að þekkja ekki réttinn. Neytandi sem heldur að eins árs ábyrgð sé endirinn hendir kannski frá sér réttmætri kröfu, þótt lögbundni fresturinn sé tvö eða fimm ár gagnvart seljanda. Seljandi sem hafnar gildri kröfu eða reynir að vísa neytandanum á framleiðandann getur endað fyrir kærunefnd lausafjár- og þjónustukaupa eða Neytendastofu, og borið viðgerðar-, endursendingar- og málskostnað auk þess að þurfa á endanum að bæta úr. Faldi kostnaðurinn fyrir neytandann er tvíþættur: að draga of lengi að kvarta — krafan getur fallið á tímafrestum — og að halda ekki kvittun, sem er einfaldasta sönnunin fyrir kaupunum þótt umbúðir séu ekki skilyrði. Í riftun þarf neytandinn að geta skilað vörunni að mestu í sama ástandi, en verðrýrnun af eðlilegri skoðun dregst ekki frá réttinum. Skynsamlegast er að kvarta skriflega, strax og gallinn kemur í ljós, og halda öllum gögnum.

📎 Opinberar heimildir

Síðast staðfest: 2026-07-12

❓ Algengar spurningar

Hvað er kvörtunarfresturinn langur ef varan er gölluð?

Kvörtunarfresturinn er tvö ár frá afhendingu fyrir venjulega vöru, en fimm ár fyrir vöru sem ætlað er að endast verulega lengur, svo sem heimilistæki, húsgögn eða bíla. Auk þess þarftu að bera gallann upp án ástæðulauss dráttar eftir að þú verður hans var, en aldrei innan skemmri tíma en tveggja mánaða frá því.

Er kvörtunarfresturinn ekki sex ár?

Nei, sex ára reglan sem sést á sumum enskum síðum á ekki við á Íslandi. Íslensku lögin um neytendakaup nr. 48/2003 kveða á um tveggja ára frest, eða fimm ár fyrir endingargóða hluti, og það er sá réttur sem gildir gagnvart seljandanum hér.

Þarf ég að sanna að gallinn hafi verið til staðar við kaupin?

Ekki fyrstu sex mánuðina, því galli sem kemur fram innan sex mánaða frá afhendingu telst hafa verið til staðar við afhendingu og seljandinn ber sönnunarbyrðina. Eftir það getur þurft að sýna fram á að gallinn eigi rætur að rekja til afhendingar en ekki til eigin meðferðar eða slits.

Getur seljandinn vísað mér á framleiðandann?

Nei, lögbundni rétturinn er gagnvart seljandanum sem seldi þér vöruna, og hann getur ekki velt ábyrgðinni yfir á framleiðandann. Þú mátt að vísu líka leita til þess sem hefur í ábyrgðaryfirlýsingu tekið að sér að bæta úr, en það kemur til viðbótar réttinum gegn seljanda, ekki í staðinn.

Hvað get ég krafist ef varan er gölluð?

Úrræðin eru stigskipt: fyrst átt þú rétt á úrbót eða nýrri afhendingu án kostnaðar, og takist það ekki getur þú krafist afsláttar eða rift kaupunum. Eftir atvikum getur þú einnig krafist skaðabóta, og seljandi má bjóða viðgerð eða nýja vöru áður en til afsláttar eða riftunar kemur.

🔎 Oft leitað

Hvað fólk leitar að þegar það lendir hér:

“gölluð vara réttur”
“kvörtunarfrestur 2 ár 5 ár”
“gölluð vara skila”
“neytendakaup ábyrgð”
“riftun kaup gölluð vara”
“ábyrgð vara ísland”