📋 Má vinnuveitandinn hafa mig á reynslutíma?

Með skilyrðum

Stutt svar

Með skilyrðum — það er enginn einn lögbundinn reynslutími á Íslandi; hann verður að standa í ráðningarsamningi til að gilda. Sé reynslutími umsaminn er hann oftast allt að 3 mánuðir, og á meðan gildir styttri uppsagnarfrestur. En jafnvel án sérstaks ákvæðis er byrjunin „reynslutími" í reynd, því uppsagnarfrestur er stuttur fyrst: á almennum markaði (SGS/SA) er enginn frestur fyrstu tvær vikurnar, svo 12 almanaksdagar, og fyrst eftir 3 mánuði verður hann 1 mánuður miðað við mánaðamót. Goðsögnin sem margir trúa: að vinnuveitandi megi „bara sagt upp fyrirvaralaust" á reynslutíma. Það stenst ekki — umsaminn frestur gildir, uppsögn skal vera skrifleg og má ekki brjóta gegn jafnræði eða banni við mismunun. Munnleg loforð um reynslutíma halda illa; fáðu það skriflegt.

📋 Reglurnar

Enginn einn lögbundinn reynslutími er til; hann er samningsatriði. Sé hann umsaminn er hann oftast allt að 3 mánuðir, en verður að standa í ráðningarsamningi.
Á almennum markaði (SGS/SA) er uppsagnarfrestur stuttur í byrjun: enginn fyrstu 2 vikurnar, svo 12 almanaksdagar, og eftir 3 mánuði 1 mánuður miðað við mánaðamót.
Allar uppsagnir skulu vera skriflegar og miðast almennt við mánaðamót, líka á reynslutíma. Munnleg uppsögn er ótraust og illa sannanleg.
Uppsögn á reynslutíma má ekki brjóta gegn jafnræði eða banni við mismunun (t.d. vegna meðgöngu, kyns eða uppruna) — reynslutími er ekki opinn tékki.
Eftir reynslutíma lengist fresturinn með starfsaldri: 2 mánuðir eftir 2 ár og 3 mánuðir eftir 3 ár hjá sama fyrirtæki.

🔓 Undantekningar

Sé ekkert reynslutímaákvæði í samningi gildir hin almenna uppsagnarregla strax — stutt í byrjun en án sérstaks „reynslutíma" sem heitið er.
Kjarasamningar og einstakir ráðningarsamningar geta samið um lengri eða styttri reynslutíma og annan frest, svo lengi sem lágmarksréttur er virtur.
Sérstök uppsagnarvernd (t.d. trúnaðarmenn, þungaðar konur, foreldraorlof) gildir óháð reynslutíma og takmarkar rétt til uppsagnar.

⚠️ Sektir og afleiðingar

Þótt reynslutími sé samningsatriði eru afleiðingar af rangri uppsögn raunverulegar. Sé sagt upp án þess að virða umsaminn eða lögboðinn frest á starfsmaður rétt á launum út frestinn — bætur sem samsvara þeim tíma sem uppsögnin átti að ná yfir. Uppsögn sem brýtur gegn banni við mismunun (vegna meðgöngu, kyns, uppruna, fötlunar) eða gegn sérstakri uppsagnarvernd getur bæði verið ógild og bótaskyld, óháð því hvort starfsmaður var á reynslutíma. Faldi kostnaðurinn fyrir launafólk er að treysta munnlegum loforðum um reynslutíma og fá ekki skriflegan ráðningarsamning; án hans er erfitt að sanna hvað var umsamið. Fyrir atvinnurekanda er hættan að líta á reynslutíma sem opinn tékka til fyrirvaralausrar uppsagnar — það er hann ekki, og skrifleg, málefnaleg uppsögn miðuð við mánaðamót er alltaf öruggasta leiðin.

📎 Opinberar heimildir

Síðast staðfest: 2026-07-12

❓ Algengar spurningar

Er reynslutími lögbundinn á Íslandi?

Nei, það er enginn einn lögbundinn reynslutími; hann er samningsatriði sem verður að standa í ráðningarsamningi til að gilda. Sé hann umsaminn er hann oftast allt að 3 mánuðir, en jafnvel án hans er uppsagnarfrestur stuttur fyrstu vikurnar í starfi.

Hversu langur er uppsagnarfrestur á reynslutíma?

Á almennum markaði er enginn frestur fyrstu tvær vikurnar, síðan 12 almanaksdagar, og fyrst eftir 3 mánaða samfellt starf verður hann einn mánuður miðað við mánaðamót. Einstakir ráðningarsamningar geta samið um annan frest á reynslutíma.

Má segja mér upp fyrirvaralaust á reynslutíma?

Nei, umsaminn eða lögboðinn uppsagnarfrestur gildir líka á reynslutíma, og uppsögn skal vera skrifleg. Fyrirvaralaus uppsögn (riftun) á aðeins við í mjög alvarlegum tilvikum, svo reynslutími er ekki opinn tékki til að segja upp án frests.

Verður reynslutími að vera skriflegur?

Já, í reynd verður reynslutími að standa í ráðningarsamningi til að hafa þýðingu, því munnleg loforð eru illa sannanleg. Án skriflegs ákvæðis gildir almenna uppsagnarreglan strax, sem er stutt í byrjun en heitir þá ekki sérstökum reynslutíma.

Gildir uppsagnarvernd á reynslutíma?

Já, sérstök uppsagnarvernd og bann við mismunun gilda óháð reynslutíma. Uppsögn vegna meðgöngu, foreldraorlofs, kyns eða uppruna getur verið ógild og bótaskyld, og trúnaðarmenn njóta sérstakrar verndar — reynslutími breytir því ekki.

🔎 Oft leitað

Hvað fólk leitar að þegar það lendir hér:

“reynslutími ísland reglur”
“uppsagnarfrestur reynslutími”
“reynslutími 3 mánuðir”
“má segja upp á reynslutíma”
“ráðningarsamningur reynslutími”
“uppsögn reynslutími”