⏰ Á ég rétt á yfirvinnukaupi?

Já

Stutt svar

Já — vinna utan dagvinnutíma eða umfram fulla vinnuviku greiðist sem yfirvinna. Á almennum markaði er yfirvinnukaup 1,0385% af mánaðarlaunum fyrir hvern tíma, sem hjá verkafólki jafngildir 80% álagi á dagvinnukaup (SA, kjarasamningar). Hjá verkafólki hefst yfirvinna almennt eftir 8 klst. vinnudag eða umfram 40 klst. viku; hjá iðnaðarfólki er miðað við 36 virkar stundir á viku með yfirvinnu 1 og 2, og hjá verslunar- og skrifstofufólki fyrst þegar fullri mánaðardagvinnu er skilað. Goðsögnin sem kostar pening: að „jafnaðarkaup" eða föst mánaðarlaun þýði að yfirvinna sé innifalin. Það þarf skýran samning — annars á starfsmaður yfirvinnukaupið ofan á. Vinna í matar- og kaffitímum á dagvinnutíma greiðist líka sem yfirvinna.

📋 Reglurnar

Yfirvinna er vinna utan dagvinnutíma eins og hann er skilgreindur í kjarasamningi, eða vinna umfram fulla dagvinnu á dag, viku eða mánuði.
Yfirvinnukaup er 1,0385% af mánaðarlaunum fyrir hvern tíma. Hjá verkafólki jafngildir það 80% álagi á dagvinnutímakaup.
Hjá verkafólki hefst yfirvinna almennt eftir 8 klst. vinnudag (eða 40 klst. viku); hjá iðnaðarfólki er miðað við 36 virkar stundir á viku með yfirvinnu 1 og 2.
Hjá verslunar- og skrifstofufólki greiðist yfirvinna fyrst þegar fullri mánaðardagvinnu er skilað (167,94 klst. afgreiðsla, 159,27 klst. skrifstofa); eftirvinna gildir þar til.
Vinna í matar- og kaffitímum á dagvinnutíma greiðist sem yfirvinnukaup. Full dagvinna á almennum markaði er stytt niður í allt að 36 virkar stundir á viku.

🔓 Undantekningar

Heimilt er að semja um jafnaðarkaup eða að reikna yfirvinnu af lægri launum en heildarlaunum — en það þarf skýran samning, annars á starfsmaður fullt yfirvinnukaup.
Vaktavinna fylgir sérreglum með vaktaálagi (33%, 45%, 55% o.fl.) í stað hefðbundinnar yfirvinnu utan dagvinnutíma.
Yfirborgun (umsamin laun umfram taxta) á dagvinnu myndar ekki endilega stofn við útreikning yfirvinnukaups ef um það er samið sérstaklega.

⚠️ Sektir og afleiðingar

Yfirvinnukaup er áunninn réttur: sé vinna innt af hendi utan dagvinnutíma eða umfram fulla vinnuviku á starfsmaður rétt á 1,0385% af mánaðarlaunum fyrir hvern tíma, og samningur sem sniðgengur það heldur ekki nema skýrt jafnaðarkaup sé umsamið. Algengasta deiluefnið er einmitt „jafnaðarkaup": föst mánaðarlaun þýða ekki sjálfkrafa að yfirvinna sé innifalin, og án skýrs ákvæðis á starfsmaður yfirvinnukaupið ofan á. Vangoldin yfirvinna er launakrafa sem stéttarfélag getur innheimt aftur í tímann með dráttarvöxtum, og hún byggist á tímaskráningu — því er skráning vinnustunda lykilatriði fyrir báða aðila. Faldi kostnaðurinn fyrir launafólk er að skrá ekki tíma og geta þá ekki sannað yfirvinnuna; fyrir atvinnurekanda er hann að vanmeta hvenær dagvinnu lýkur og skulda þannig álag sem kemur í ljós síðar við eftirlit eða starfslok.

📎 Opinberar heimildir

Síðast staðfest: 2026-07-12

❓ Algengar spurningar

Hvað er yfirvinnukaup hátt?

Yfirvinnukaup á almennum markaði er 1,0385% af mánaðarlaunum fyrir hvern tíma, sem hjá verkafólki jafngildir 80% álagi á dagvinnutímakaup. Heimilt er að semja um að reikna yfirvinnu af lægri launum, en án slíks samnings gildir hlutfallið af mánaðarlaunum starfsmannsins.

Hvenær byrjar yfirvinna?

Það fer eftir kjarasamningi. Hjá verkafólki hefst yfirvinna almennt eftir 8 klukkustunda vinnudag eða umfram 40 stunda viku, hjá iðnaðarfólki umfram 36 virkar stundir á viku, og hjá verslunar- og skrifstofufólki fyrst þegar fullri mánaðardagvinnu er skilað.

Er yfirvinna innifalin í föstum mánaðarlaunum?

Ekki sjálfkrafa. Föst mánaðarlaun eða jafnaðarkaup þýða ekki að yfirvinna sé innifalin nema skýrt sé um það samið í ráðningarsamningi. Án slíks ákvæðis á starfsmaður yfirvinnukaup ofan á föstu launin fyrir vinnu utan dagvinnutíma.

Fæ ég greitt fyrir vinnu í matartímum?

Já, sé unnið í matar- og kaffitímum á dagvinnutímabili greiðist það sem yfirvinnukaup. Þetta gildir á almennum markaði, en sérreglur eru til um hlutastarfsfólk í afgreiðslu sem fær eftirvinnukaup fyrir slíka vinnu í stað fulls yfirvinnukaups.

Get ég innheimt vangoldna yfirvinnu?

Já, vangoldin yfirvinna er launakrafa sem stéttarfélag getur innheimt fyrir þína hönd, eftir atvikum aftur í tímann og með dráttarvöxtum. Krafan byggist á tímaskráningu, svo það er mikilvægt að skrá vinnustundir svo hægt sé að sanna yfirvinnuna.

🔎 Oft leitað

Hvað fólk leitar að þegar það lendir hér:

“yfirvinna kaup ísland”
“yfirvinnukaup 1,0385%”
“hvenær byrjar yfirvinna”
“jafnaðarkaup yfirvinna”
“80% álag yfirvinna”
“vangoldin yfirvinna”