Hvað má leigutryggingin vera há og hvenær fæ ég hana til baka?
Tryggingarféð má mest nema þriggja mánaða leigu, og leigusali verður að gera upp innan fjögurra vikna frá því að þú skilar íbúðinni. Samkvæmt húsaleigulögum nr. 36/1994 — eins og þeim var breytt með lögum nr. 106/2024 sem tóku gildi 1. september 2024 — má tryggingarfé og sjálfsskuldarábyrgð þriðja aðila ekki fara yfir þriggja mánaða húsaleigu. Leigusali velur tryggingarform, en þú mátt hafna reiðufjártryggingu bjóðir þú fram aðra fullnægjandi tryggingu. Goðsögnin sem margir sitja uppi með: að leigusali megi halda tryggingunni í tvo mánuði eða þangað til honum hentar. Það er úrelt — nú ber honum að gera skriflega grein fyrir kröfu innan fjögurra vikna frá skilum, ella skila tryggingunni ásamt vöxtum án ástæðulauss dráttar. Geri hann kröfu og þú hafnar henni verður hann að vísa málinu til kærunefndar húsamála eða skila fénu.
📋 Reglurnar
- Tryggingarfé og þriðja aðila ábyrgð mega ekki fara yfir þriggja mánaða húsaleigu samkvæmt samningi (40. gr. húsaleigulaga nr. 36/1994).
- Leigusali velur á milli tryggingarforma, en leigjandi má hafna reiðufjártryggingu bjóði hann fram aðra tryggingu sem leigusali telur fullnægjandi.
- Við lok leigu ber leigusala að gera skriflega grein fyrir kröfu í tryggingarféð innan fjögurra vikna frá skilum húsnæðisins.
- Geri leigusali ekki kröfu innan frestsins skal hann skila tryggingarfénu ásamt vöxtum án ástæðulauss dráttar — og greiða dráttarvexti frá fjögurra vikna markinu.
- Hafni leigjandi kröfu leigusala ber leigusala að vísa ágreiningi til kærunefndar húsamála eða höfða mál innan fjögurra vikna, ella skila fénu.
🔓 Undantekningar
- Tryggingarfé í vörslu leigusala ber nú vexti (skv. lögum nr. 38/2001) í stað eldri skyldu um verðtryggingu.
- Gjald sem greitt er í samtryggingarsjóð leigusala endurgreiðist ekki við lok leigutíma — það er annars eðlis en tryggingarfé.
- Sé ágreiningur um bótaskyldu lagður fyrir kærunefnd eða dómstól heldur tryggingarféð sér í vörslu leigusala þar til niðurstaða liggur fyrir.
⚠️ Sektir og afleiðingar
Fyrir leigusalann er dýrasta villan að halda tryggingarfénu of lengi eða án gildrar kröfu. Geri hann ekki skriflega kröfu innan fjögurra vikna frá skilum fellur réttur hans til að ganga að tryggingunni niður, honum ber að skila fénu ásamt vöxtum, og dráttarvextir reiknast frá því fjórar vikur eru liðnar þar til hann skilar. Haldi hann eftir fé án þess að fylgja málinu eftir til kærunefndar húsamála eða dómstóls innan frestsins tapar hann kröfunni. Fyrir leigjandann er hættan að skrifa undir of háa tryggingu — umfram þriggja mánaða leigu — eða að skila íbúðinni án úttektar, því þá stendur orð gegn orði um ástandið. Faldi kostnaðurinn báðum megin liggur í tíma og fyrirhöfn: mál fyrir kærunefnd húsamála er leigjanda að kostnaðarlausu en tekur vikur, og á meðan situr tryggingarféð fast. Skynsamlegast er að gera úttekt við upphaf og lok leigu og halda öllu skriflegu.
📎 Opinberar heimildir
- Alþingi · Húsaleigulög nr. 36/1994 (samfelld lög) →
- HMS · Breytt húsaleigulög (gildi 1. sept. 2024) →
- Stjórnarráðið · Fjárhæð húsaleigu, greiðslur og tryggingar →
❓ Algengar spurningar
Hvað má leigutryggingin vera há?
Tryggingarfé og sjálfsskuldarábyrgð þriðja aðila mega samanlagt ekki fara yfir þriggja mánaða húsaleigu samkvæmt samningi. Fari leigusali fram á hærri tryggingu er það umfram það sem húsaleigulög nr. 36/1994 heimila, og leigjandi þarf ekki að fallast á það.
Hvenær á ég að fá tryggingarféð til baka?
Leigusali verður að gera skriflega grein fyrir því innan fjögurra vikna frá skilum íbúðarinnar hvort hann geri kröfu í tryggingarféð. Geri hann enga kröfu ber honum að skila fénu ásamt vöxtum án ástæðulauss dráttar, og dráttarvextir falla á frá fjögurra vikna markinu.
Má leigusali halda tryggingunni í tvo mánuði?
Nei, tveggja mánaða reglan er úrelt eftir breytinguna sem tók gildi 1. september 2024. Núgildandi frestur til að gera kröfu er fjórar vikur frá skilum, og að honum liðnum án kröfu á leigjandi rétt á endurgreiðslu með vöxtum.
Hvað get ég gert ef leigusali skilar ekki tryggingunni?
Þú getur vísað ágreiningnum til kærunefndar húsamála, sem fjallar um leigumál leigjanda að kostnaðarlausu. Geri leigusali kröfu sem þú hafnar ber honum sjálfum að vísa málinu til nefndarinnar eða höfða mál innan fjögurra vikna, ella að skila fénu.
Ber tryggingarféð vexti á meðan leigusali geymir það?
Já, eftir lagabreytinguna ber tryggingarfé í vörslu leigusala vexti í stað eldri skyldu um verðtryggingu. Þegar féð er endurgreitt á það því að fylgja með áföllnum vöxtum, og dráttarvextir bætast við ef skilin dragast fram yfir fjögurra vikna frestinn.
🔎 Oft leitað
Hvað fólk leitar að þegar það lendir hér:
- “leigutrygging hámark”
- “tryggingarfé leiga skil”
- “endurgreiðsla tryggingarfjár”
- “þriggja mánaða trygging leiga”
- “leigusali heldur tryggingu”
- “húsaleigulög trygging”